Wierzytelność z tytułu wyrządzenia szkody: zasady powstania i rola cesji wierzytelności w dochodzeniu odszkodowania
Sygn. Pozwem z dnia 5. kwietnia 2016 r. W. D. wystąpił przeciwko Towarzystwu (...) Spółce akcyjnej z siedzibą w W. (zwanej dalej spółką (...)) o zapłatę kwoty 2.179,49 zł wraz z odsetkami w wysokości ustawowej za opóźnienie od kwoty 1.879,49 zł od dnia 30. stycznia 2013 r. W uzasadnieniu pozwu wskazano, że na podstawie umowy cesji wierzytelności powód nabył wierzytelność o zwrot kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu, które poniósł poszkodowany w związku z uszkodzeniem jego pojazdu w kolizji drogowej spowodowanej z winy sprawcy kolizji, który był ubezpieczony w pozwanej spółce od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych.
Powód wskazał, iż na kwotę dochodzoną pozwem składa się kwota 1.879,49 zł tytułem odszkodowania obejmującego część kosztów naprawy uszkodzonego samochodu oraz 300,00 zł z tytułu poniesionych przez powoda wydatków związanych z wykonaniem kalkulacji naprawy (pozew, k. W dniu 26. kwietnia 2016 r.).
W dniu 26. kwietnia 2016 r., wydany został w sprawie nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym (nakaz zapłaty, sygn. akt IX GNc 1929/16, k. 21). Jego odpis został doręczony stronie pozwanej w dniu 21. czerwca 2016 r. (k. W dniu 5. lipca 2016 r. Towarzystwo (...) Spółka akcyjna w W. złożyła sprzeciw od ww. Nakazu zapłaty).
Uzasadniając swoje stanowisko, pozwany nie kwestionował co do zasady swojej odpowiedzialności za skutki zdarzenia powodującego szkodę. Pozwany zakwestionował natomiast żądanie powoda co do zasady, jak i co do wysokości. Pozwany przyznał, iż wypłacił odszkodowanie z tytułu naprawy pojazdu w wysokości 4.800,00 zł, zaznaczając jednocześnie, iż zastrzegł sobie możliwość dalszej weryfikacji zgłoszonych roszczeń po udokumentowaniu przez poszkodowanego kosztów naprawy.
Strona pozwana podniosła, iż po przedstawieniu przez poszkodowanego faktury VAT za naprawę samochodu, pozwany ustalił ostatecznie wysokość odszkodowania na łączną kwotę 9.132,55 zł brutto i wypłacił na rzecz upoważnionego warsztatu naprawczego pozostałą część odszkodowania w wysokości 4.332,55 zł, w związku z czym pokrył w całości koszt naprawy wskazany w fakturze VAT za naprawę. Pozwany zakwestionował także żądanie powoda zasądzenia kwoty 300,00 zł tytułem wydatków za sporządzenie ekspertyzy.
Strona pozwana wskazała, iż w niniejszej sprawie nie zachodziła potrzeba sporządzenia takiego dokumentu, w związku z czym nie sposób uznać poniesionych przez powoda na ten cel kosztów za uzasadnione (sprzeciw od nakazu zapłaty, k. W dniu 30. grudnia 2012 roku doszło do kolizji drogowej, w skutek której uszkodzony został pojazd marki C., stanowiący własność M. W. (dalej zwanego także: „poszkodowanym”).
W wyniku kolizji z dnia 30. grudnia 2012 r. w pojeździe poszkodowanego uległy uszkodzeniu następujące elementy: piasta tylnego lewego koła, kołpak oraz lewe tylne drzwi (zeznania świadka M. W., k. W dniu 31. grudnia 2012 roku poszkodowany zgłosił szkodę do Towarzystwa (...) z ubezpieczenia OC (akta szkody na płycie CD, k.
Uszkodzony pojazd był naprawiany przez (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej zwaną spółką (...)) (faktura VAT, k. 40-40v., zeznania świadka M. W., k. W dniu 31. grudnia 2012 r. M. W. upoważnił spółkę (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej zwaną spółką (...)) do odbioru odszkodowania za naprawę pojazdu marki C. (...), w związku ze szkodą zarejestrowaną pod numerem 100- (...) (upoważnienie, k. 41, akta szkody na płycie CD, k. 58, zeznania świadka M. W.).
Po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego, w dniu 8. lutego 2013 r., spółka (...) przyznała poszkodowanemu odszkodowanie w wysokości 4.800,00 zł. Jednocześnie spółka (...) poinformowała, iż wyliczona kwota stanowi bezsporną część odszkodowania i w przypadku udokumentowania poniesionych kosztów fakturami, nastąpi ponowna weryfikacja zgłoszonych roszczeń (okoliczności bezsporne; decyzja o przyznaniu odszkodowania, k. 39, akta szkody na płycie CD, k. 58, zeznania świadka M. W.).
W dniu 18. lutego 2013 r. spółka (...) wystawiła na rachunek poszkodowanego fakturę VAT nr (...), na kwotę 9.132,55 zł brutto, tytułem naprawy pojazdu poszkodowanego (faktura VAT, k. 40-40v., akta szkody na płycie CD, k. W dniu 4. kwietnia 2013 r. spółka (...) przyznała poszkodowanemu odszkodowanie w wysokości 8.992,55 zł, z czego kwota 4.332,55 zł stanowiła pozostałą część odszkodowania obejmującego koszty naprawy uszkodzonego pojazdu. Powyższa kwota została przekazana na rachunek spółki (...) w dniu 5. kwietnia 2013 r. (decyzja o przyznaniu odszkodowania, k. 42-43, polecenie dokonania przelewu, k. 44, zeznania świadka M. W.).
Na podstawie umowy cesji wierzytelności z dnia 28. stycznia 2016 roku poszkodowany przelał na rachunek M. W., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) w W., wierzytelność z tytułu prawa do odszkodowania przysługującego mu od ubezpieczyciela - spółki (...), w związku ze szkodą z dnia 30. grudnia 2012 r., w pojeździe marki C., zarejestrowaną pod nr: 100- (...), z wyłączeniem wypłaconej dotychczas kwoty w wysokości 4.800,00 zł. (okoliczności bezsporne; umowa cesji wierzytelności).
W powyższej kalkulacji naprawy koszty naprawy samochodu zostały oszacowane na kwotę 6.679,49 zł (kalkulacja naprawy, k. W dniu 5. kwietnia 2016 r.). Spółka (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. wystawiła na rachunek W. D. fakturę VAT nr (...) na kwotę 369,00 zł brutto (300,00 zł netto), tytułem sporządzenia kalkulacji naprawy (faktura VAT, k. Stan faktyczny opisany powyżej był w części - wskazanej wyżej - bezsporny między stronami niniejszego postępowania).
Powód dochodzi więc odsetek i kwoty głównej wynikającej z tytułu kosztów naprawy oraz kosztów sporządzenia ekspertyzy, powstałych w wyniku kolizji z dnia 30. grudnia 2012 r. Sąd ustalił zakres okoliczności bezspornych dotyczących naprawy pojazdu i wypłaty odszkodowania przez pozwanego, a także zakres odpowiedzialności OC ubezpieczyciela zgodnie z przepisami prawa.
Podstawy prawne i zakres odpowiedzialności
W niniejszej sprawie poza sporem pozostawała okoliczność odpowiedzialności sprawcy za zaistniałą kolizję drogową i odpowiedzialności pozwanego z tytułu umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody - posiadacza pojazdu mechanicznego. Zgodnie z art. 822 § 1 k.c. ubezpieczyciel odpowiada w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza/kierującego pojazdem mechanicznym i do wysokości sumy gwarancyjnej ustalonej w umowie. Zasada akcesoryjności odpowiedzialności ubezpieczyciela oznacza, że nie ponosi on odpowiedzialności za szkody, jeśli sam posiadacz nie ponosi odpowiedzialności.
Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę. Zakres świadczeń OC reguluje art. 36 ust. 1 tej ustawy. Odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza/kierującego, najwyżej do sumy gwarancyjnej.
Według art. 436 § 2 k.c. na powoda spoczywa ciężar udowodnienia winy sprawcy i przesłanek odpowiedzialności deliktowej. Zasada restauracji szkody i przywrócenia stanu poprzedniego (art. 363 k.c.) ma zastosowanie, a w przypadku gdy przywrócenie stanu poprzedniego byłoby niemożliwe lub nadmiernie utrudnione, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia pieniężnego. Odszkodowanie nie zależy od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy, a celem naprawienia jest wyrównanie uszczerbku majątkowego.
W orzecznictwie podkreśla się, że wysokość odszkodowania powinna odpowiadać rzeczywistej wysokości poniesionych kosztów, jeśli doszło do naprawy przed procesem. W przeciwnym razie, koszt naprawy wykazany wyłącznie na podstawie prywatnej ekspertyzy musi być udokumentowany, a ciężar wykazania wysokości szkody spoczywa na powodzie.
W konkluzji, powoda prowadzi roszczenie o odszkodowanie na podstawie art. 436 § 2 k.c. w zw. z art. 509 § 1 k.c., oraz przeniesionej na niego wierzytelności od poszkodowanego. Wierzytelność regresowa wobec ubezpieczyciela opiera się na odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez kolizję drogową, a także na zasadach odpowiedzialności deliktowej i ubezpieczeniowej. Powyższe okoliczności zostały potwierdzone w akta sprawy, zeznaniach świadków oraz dokumentach, takich jak faktury VAT i umowa cesji.
Wnioski praktyczne dla wierzycieli i dłużników
- Cesja wierzytelności nie wpływa na zakres odpowiedzialności dłużnika wobec wierzyciela - przejście roszczenia na cesjonariusza nie zmienia treści zobowiązania odpowiedzialności wobec poszkodowanego.
- W przypadku podejrzeń o działania mające na celu uchylenie się od zapłaty długu, warto rozważyć zgłoszenie sprawy organom ścigania, ponieważ ustalenia z postępowań karnych mogą wspierać dochodzenie roszczeń.
- Przy dochodzeniu odszkodowania istotne jest udokumentowanie rzeczywistych kosztów naprawy, a także kosztów dodatkowych związanych z przygotowaniem dokumentacji (np. ekspertyza).
- W sporach o wysokość odszkodowania istotne jest rozróżnienie, czy szkoda była naprawiana, oraz ocena, czy koszty poniesione przed sądem mają odzwierciedlenie w faktycznym uszczerbku majątkowym poszkodowanego.
Odszkodowanie z OC - w jakich sytuacjach je otrzymasz?
Adam Studziński, praktyka dochodzenia trudnych wierzytelności kancelarii Wardyński i Wspólnicy, zwraca uwagę na praktyczną rolę materiałów z postępowań karnych i dokumentacyjnych w procesie dochodzenia skutecznej zaspokojenia roszczeń.
tags: #wierzytelnosc #wynika #z #faktu #wyrzadzenia #szkody