W ostatnim czasie polscy konsumenci otrzymują niepokojące wiadomości SMS, które zwracają się do nich po imieniu i nazwisku, informując o ryzyku wpisania na listę dłużników i zachęcając do pobrania raportu. Nadawcą tych wiadomości jest firma Work Select Logistyka Sp. z o.o. z siedzibą w Gdańsku, działająca pod marką Dial Tone. Wiele osób zgłasza te wiadomości jako spam, nie mając świadomości istnienia jakichkolwiek długów.
SMS-y te zawierają frazy typu: "Imię Nazwisko informujemy o ryzyku dokonania nowego wpisu na listę dłużników". Strona internetowa powiązana z tą kampanią zachęca do "sprawdzenia siebie", obiecując brak opłat przed otrzymaniem raportu. Jednakże, jak wskazują doświadczenia użytkowników, opłaty są wymagane dopiero po otrzymaniu raportu, a sama umowa zawiera dodatkowe, nieoczywiste zapisy, takie jak szkolenie internetowe. Akceptacja zgody na formularzu "pozyskania raportu" skutkuje zrzeczeniem się prawa do odstąpienia od umowy.
Dane osobowe takie jak imię, nazwisko i numer telefonu, używane w wiadomościach, mogły zostać pozyskane w wyniku wycieków danych lub legalnie, jeśli użytkownik wyraził na to zgodę w przeszłości. W przypadku braku wypełnienia formularza, zaleca się zignorowanie wiadomości i, w razie potrzeby, wysłanie żądania udzielenia informacji na podstawie RODO.
Eksperci prawni, w tym dr Paweł Litwiński z kancelarii Barta Litwiński, wskazują, że działania firmy Dial Tone mogą nosić znamiona podstępu w rozumieniu Kodeksu cywilnego, a cały proceder wygląda na zaplanowany system "wyłudzania nienależnych opłat". Podstęp polega na celowym wprowadzeniu w błąd, co pozwala ofierze na uchylenie się od skutków swoich oświadczeń woli. Prawnicy wątpią, czy firma będzie pozywać poszkodowanych, sugerując, że liczy ona na dobrowolne wpłaty. Całe przedsięwzięcie może być również kwalifikowane jako oszustwo, a sprawą powinny zająć się prokuratura lub Policja.
Warto zaznaczyć, że ta sama spółka już wcześniej prowadziła podobne kampanie SMS, wykorzystując inne domeny. Domeny takie jak BazaWindykacyjna[.]pl i selectrentcar[.]pl, powiązane z tym samym adresem IP, powstały stosunkowo niedawno, bo w marcu 2024 roku.

Doświadczenia klientów pokazują, że Dial Tone może wysyłać wezwania do zapłaty nie tylko za pośrednictwem SMS, ale również poprzez wizyty windykatorów terenowych. Jeden z czytelników zgłosił otrzymanie koperty z pismem do zapłaty, zawierającej jedynie jego imię i nazwisko. Osoby z województwa pomorskiego potwierdziły otrzymanie informacji o wizycie windykatora terenowego.
W rozmowach z innymi firmami windykacyjnymi, takimi jak Intrum, klienci napotykają na odmowę negocjacji rat i żądanie natychmiastowej spłaty całości zadłużenia pod groźbą skierowania sprawy do sądu. Dial Tone, w porównaniu do innych firm jak Lime, Getbucks czy Vivus, jest postrzegany jako mniej agresywny, jednakże nadal stanowi źródło stresu i niepokoju dla dłużników.
W przypadku podejrzenia kradzieży tożsamości, jak w sytuacji opisanej przez jednego z czytelników, gdzie oszust wykorzystał jego dane do zakupu telefonu w sklepie internetowym operatora sieci Plus, sprawa może być skomplikowana. Poszkodowany otrzymał wezwanie do zapłaty od firmy windykacyjnej, mimo że sam nie dokonał zakupu. Operator sieci Plus, po analizie sprawy, uznał racje klienta i wycofał roszczenia, zapowiadając poprawę procedur weryfikacji tożsamości.
Kradzież tożsamości jest przestępstwem penalizowanym w Kodeksie karnym (art. 190a § 2 KK), za co grozi do trzech lat więzienia. Podszywanie się pod inną osobę poprzez wykorzystanie jej danych osobowych jest również kwalifikowane jako oszustwo (art. 286 § 1 KK), zagrożone karą do 8 lat pozbawienia wolności. Dodatkowo, mogą mieć zastosowanie przepisy dotyczące oszustw komputerowych (art. 287 KK).
W kontekście cywilnoprawnym, działania takie mogą być uznane za delikt (czyn niedozwolony, art. 415 KC) oraz naruszenie dóbr osobistych (art. 23 i 24 KC). Posłużenie się cudzymi danymi, a zwłaszcza nadanie osobie kontekstu niesolidnego dłużnika, może uzasadniać domaganie się zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
W przypadku otrzymania podejrzanych wiadomości SMS lub wezwań do zapłaty, zaleca się zachowanie ostrożności, nieudzielanie pochopnych odpowiedzi i w razie wątpliwości skonsultowanie się z prawnikiem. Ważne jest, aby nie podpisywać żadnych dokumentów ani nie podejmować rozmów z windykatorami, jeśli nie ma się pewności co do zasadności roszczeń.
Warto pamiętać, że istnieją serwisy umożliwiające sprawdzenie baz dłużników bez konieczności rejestracji czy opłat, w przeciwieństwie do praktyk stosowanych przez niektóre firmy windykacyjne.
Przedsiębiorcy mają obowiązek zachowania należytej staranności w prowadzeniu działalności gospodarczej (art. 355 KC). Niskie standardy weryfikacji tożsamości przy zawieraniu umów mogą prowadzić do odpowiedzialności cywilnej samego operatora.

tags: #windykacja #dialtone #wysyla #sms