Umorzenie postępowania egzekucyjnego: Co to oznacza i jakie są tego skutki?
Postępowanie egzekucyjne, prowadzone w przypadku spraw cywilnych przez komornika sądowego, działającego przy sądzie rejonowym, ma na celu przymusowe odzyskanie od dłużnika należności, które jest on winny wierzycielowi. Oczywiście sam sposób egzekucji musi być dostosowany do ich charakteru. Zawsze jednak postępowanie egzekucyjne może zostać - w całości bądź w części - umorzone. Co dzieje się dalej? Umorzenie postępowania egzekucyjnego przez komornika następuje z urzędu lub na wniosek.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza zakończenie egzekucji komorniczej. Postępowanie kończy się jednak nie ze względu na udaną egzekucję, ale z powodu wystąpienia innych zdarzeń. Czasami zdarza się, że komornik w trakcie wykonywania swoich czynności napotka na przeszkody w odzyskaniu długu i egzekucja nie będzie kontynuowana. Sąd wyda wtedy decyzję o zawieszeniu lub umorzeniu egzekucji komorniczej.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego, mówiąc w uproszczeniu, polega na jego zakończeniu bez zaspokojenia wierzyciela. Nie dochodzi więc do spłaty zobowiązania, a mimo to postępowanie się w pewien sposób kończy. Postępowanie może zostać umorzone w całości lub w części.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz jego zawieszenie może nastąpić z różnych przyczyn i w różnych okolicznościach.
Do umorzenia postępowania egzekucyjnego może dojść na skutek wniosku wierzyciela, z urzędu, jak i z mocy prawa.
W praktyce umorzenie postępowania egzekucyjnego przez sąd oznacza uchylenie wszystkich czynności komornika.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego z urzędu
Postępowanie egzekucyjne zostanie umorzone na skutek decyzji organu egzekucyjnego, gdy:
- Wyjdzie na jaw, że egzekucja nie należy do właściwości organów sądowych, a np. egzekucyjnych administracyjnych.
- Wierzyciel lub dłużnik nie mają zdolności sądowej, czyli uprawnienia do występowania w procesie sądowym w charakterze strony.
- Gdy oczywistym jest, że suma uzyskana na skutek egzekucji będzie niższa niż koszty egzekucyjne. W takim przypadku dalsze prowadzenie postępowania nie ma uzasadnienia ekonomicznego. Jest to najczęstsza z przyczyn umorzenia.
Postępowanie egzekucyjne umarza się z urzędu, jeżeli jest oczywiste, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych (art. 824 § 1 pkt 3 K.p.c.).
Przykład 2. Komornik sądowy prowadzi egzekucję z majątku Jana Nowaka w celu wyegzekowania niespłaconych rat kredytu. Komornik ustalił, że Jan Nowak pracuje pobierając minimalne wynagrodzenie za pracę, nie ma oszczędności, majątku, z którego można by przeprowadzić skuteczną egzekucję. W związku z powyższym, komornik wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z mocy prawa. W wyniku umorzenia egzekucji, następuje uchylenie zajęcia wynagrodzenia za pracę, o czym komornik zawiadamia pracodawcę Jana Nowaka.
Jeżeli prawomocnym orzeczeniem tytuł wykonawczy został pozbawiony wykonalności albo orzeczenie, na którym oparto klauzulę wykonalności, zostało uchylone lub utraciło moc.
Jeżeli egzekucję skierowano przeciwko osobie, która według klauzuli wykonalności nie jest dłużnikiem, i która sprzeciwiła się prowadzeniu egzekucji.
Pan Jan jest wierzycielem Pana Krzysztofa, prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą. Firma Pana Krzysztofa od dłuższego czasu nie regulowała zobowiązań, wynikających z faktur VAT. Pan Jan po nieudanych próbach windykacji polubownej, skierował sprawę do sądu. Uzyskał przeciwko firmie Pana Krzysztofa stosowny wyrok wraz z klauzulą wykonalności. Pan Krzysztof wraz z żoną pozostawali w ustroju wspólności majątkowej. Komornik rozpoczął windykację z majątku wspólnego małżonków oraz majątków odrębnych każdego z nich. Żona Pana Krzysztofa sprzeciwiła się prowadzeniu egzekucji z jej majątku odrębnego. Nie była dłużnikiem według klauzuli wykonalności. Komornik nie może prowadzić egzekucji z majątku odrębnego małżonka dłużnika, nawet, jeśli małżonkowie pozostają w ustroju wspólności majątkowej, a żona Pana Krzysztofa wyraziła zgodę na zaciągnięcie zobowiązań. W takiej sytuacji właściwe będzie więc umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec niej na podstawie art. 824 pkt 6. kodeksu postępowania cywilnego.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego z mocy prawa
Pan Jan jest również wierzycielem spółki „ABC”. Spółka „ABC” od dłuższego czasu miała problemy z regulowaniem zobowiązań. Pan Jan wystąpił więc na drogę sądową i uzyskał wyrok przeciwko spółce „ABC” wraz z klauzulą wykonalności. Komornik na podstawie tytułu wykonawczego rozpoczął postępowanie egzekucyjne. Okazało się jednak, że spółka „ABC” ogłosiła upadłość. Po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości, postępowanie egzekucyjne przeciwko spółce „ABC” zostanie umorzone z mocy prawa.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego na wniosek
Do umorzenia postępowania egzekucyjnego może dojść także na wniosek. Zgodnie z art. 825 kodeksu postępowania cywilnego komornik w takim przypadku umorzy postępowanie w całości lub w części, gdy:
- Zawnioskuje o nie wierzyciel. W sprawach, w których egzekucja została wszczęta z urzędu lub na żądanie uprawnionego organu, wierzyciel będzie jednak potrzebował zgody sądu lub uprawionego organu, który żądał wszczęcia egzekucji.
- Wierzyciel jest w posiadaniu zastawu zabezpieczającego pełne zaspokojenie egzekwowanego roszczenia, chyba że egzekucja skierowana jest do przedmiotu zastawu. W razie wątpliwości co do wartości zastawu, komornik zwykle zleca oszacowanie jej przez biegłego.
Od 01.01.2019 r. obowiązują wyłącznie dwie powyższe przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek.
Jakie elementy powinien zawierać wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego?
Sporządzenie wniosku o umorzenie postępowania komorniczego może być trudne dla wierzyciela i dłużnika. Jeśli będzie nieprawidłowo sporządzony, zostanie odrzucony. Jeżeli zależy Ci na tym, aby dokument był prawidłowo sporządzony, powinien zawierać elementy:
- Oznaczenie stron - dłużnika i wierzyciela.
- Sygnaturę prowadzonego postępowania.
- Uzasadnienie, w którym zawarty będzie opis okoliczności, uzasadniających umorzenie postępowania.
- Załączniki - dokumenty na potwierdzenie ww. okoliczności.
- Miejsce i datę sporządzenia wniosku.
- Podpis wnioskodawcy.
Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego jest wolny od opłat. Trochę inaczej jest w przypadku pełnomocnictwa lub jego odpisu, koszt wynosi 17 złotych. Z opłaty zwolnione są pełnomocnictwa udzielane: małżonkowi, wstępnemu, zstępnemu lub rodzeństwu.
Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego składa się pisemnie komornikowi sądowemu, który prowadzi postępowanie egzekucyjne. Wniosek wolny jest od opłat.
Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego możesz sporządzić samodzielnie lub wygenerować go z systemu do monitoringu należności i samodzielnej windykacji Vindicat.pl.
Ile i kiedy zapłaci wierzyciel za umorzenie postępowania egzekucyjnego?
Podczas wszczęcia umorzenia postępowania komorniczego koszty ponosi wierzyciel lub dłużnik. Wierzyciel pokrywa koszty w kilku przypadkach. Po pierwsze, jeżeli złoży wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, pokrywa 5 procent kwoty pozostałej do wyegzekwowania. Po drugie, jeżeli złoży wniosek przed datą dłużnika o wszczęciu egzekucji komorniczej, zapłaci opłatę w wysokości 100 złotych. Po trzecie, wierzyciel płaci także wtedy, gdy umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi z powodów prawnych.
Kiedy wierzyciel nie zapłaci za umorzenie postępowania egzekucyjnego?
Nie zawsze wierzyciel pokrywa koszty umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jeżeli wierzyciel zawrze ugodę lub odzyska całość należności, wtedy koszty ponosi dłużnik w wysokości 5 procent kwoty pozostałej do zapłaty. Wierzyciel nie zapłaci za umorzenie postępowania egzekucyjnego, jeżeli zajmuje się działalnością windykacyjną lub finansową.
Skutki umorzenia postępowania egzekucyjnego
Umorzenie postępowania egzekucyjnego sprawia, że dokonane czynności egzekucyjne zostają uchylone. Chodzi tu w szczególności o dokonane zajęcia czy nałożone na dłużnika grzywny. Komornik może potwierdzić umorzenie postępowania i wydać stosowne zaświadczenie.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, ale nie odbiera wierzycielowi możliwości wszczęcia ponownej egzekucji, chyba że z innych przyczyn egzekucja jest niedopuszczalna!
Umorzenie egzekucji nie oznacza, że dłużnik “ma spokój” z długami już na zawsze. Umorzenie postępowania egzekucyjnego nie jest tym samym, co umorzenie długów. Mimo umorzenia egzekucji, długi nadal istnieją. Co więcej, wierzyciel może w przyszłości znowu złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji z majątku dłużnika. Nie można przecież wykluczyć, że w międzyczasie sytuacja dłużnika się poprawiła, np. podjął on lepiej płatną pracę czy otrzymał spadek.
Przykład 3. Komornik prowadził postępowanie egzekucyjne przeciw Janowi Nowakowi, zadłużonemu na 50.000 zł plus odsetki ustawowe za opóźnienie w zapłacie. Komornik zajął i zlicytował samochód dłużnika. Po zaliczeniu uzyskanej ze sprzedaży auta kwoty najpierw na koszty postępowania i odsetki, potem na należność główną, do zapłaty nadal pozostawało 35.000 zł należności głównej. Po sprzedaży auta nie było już żadnych składników majątku dłużnika, z których możliwe byłoby przeprowadzenie egzekucji. W efekcie komornik umorzył postępowanie egzekucyjne i wydał wierzycielowi znajdujący się w aktach komorniczych wyrok z klauzulą wykonalności przeciw Janowi Nowakowi, z adnotacją, jaką kwotę już wyegzekwowano. Po dwóch latach wierzyciel uzyskał informację, że Jan Nowak dostał w spadku nieruchomość. Wierzyciel może złożyć nowy wniosek o wszczęcie egzekucji z majątku Jana Nowaka, bo dług nadal istnieje, nie został umorzony.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego a zawieszenie postępowania egzekucyjnego
Umorzenie i zawieszenie postępowania egzekucyjnego to pojęcia, które często są mylnie utożsamiane, zarówno przez dłużników, jak i wierzycieli. Są to jednak dwie zupełnie różne sytuacje.
Wiesz już na czym polega umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zawieszenie polega natomiast na „wstrzymaniu” dalszego biegu postępowania. W okresie, gdy postępowanie jest zawieszone, komornik nie może dokonywać czynności egzekucyjnych. Czynności, których już dokonał, pozostają jednak w mocy. Kwoty pieniężne, które zostały w ten sposób odzyskane, trafiają na rachunek depozytowy.
Jeżeli zaś przeszkoda w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego ma charakter przemijający lub możliwe jest jej usunięcie, wówczas postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu. Jeśli jednak przeszkoda ma charakter trwały lub nie zostanie usunięta w określonym terminie, postępowanie egzekucyjne zostanie umorzone.
Postępowanie egzekucyjne może zostać zawieszone na wniosek wierzyciela, na wniosek dłużnika, z urzędu oraz z mocy prawa.
Zdarza się, że wierzyciel zamiast składać wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, składa wniosek o zawieszenie postępowania. Jaka jest różnica? W przypadku umorzenia egzekucji tracą moc wszystkie dokonane dotychczas czynności, następuje zakończenie postępowania. Komornik nie podejmuje nowych czynności. Przy zawieszeniu egzekucji postępowanie się nie kończy, trwa nadal. Co więcej, przy zawieszeniu egzekucji dokonane dotychczas przez komornika czynności pozostają w mocy. Jeśli np. komornik zajął wynagrodzenie za pracę, to po zawieszeniu egzekucji jest ono nadal zajęte, tyle, że pieniądze nie trafiają do wierzyciela, a na rachunek depozytowy. Komornik powinien się natomiast wstrzymać z nowymi czynnościami.
Jeśli postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone, i następnie wierzyciel przez sześć miesięcy nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania - to komornik umorzy całe postępowanie egzekucyjne. Taki sam skutek nastąpi, jeśli wierzyciel w ciągu sześciu miesięcy nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania.
Umorzenie egzekucji a przedawnienie
Jeśli komornik umorzył postępowanie egzekucyjne, można odczekać i ponownie złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji. Robienie tego od razu po umorzeniu ma sens wtedy, gdy pojawiły się nowe informacje o majątku dłużnika. W przeciwnym razie sprawa skończy się ponownym umorzeniem.
Ile czasu ma wierzyciel od umorzenia postępowania egzekucyjnego do złożenia kolejnego wniosku o wszczęcie egzekucji? Trzeba tu wziąć pod uwagę termin przedawnienia. Na szczęście dla wierzyciela jest on dość długi, choć w 2018 r. uległ skróceniu z 10 do 6 lat (art. 125 Kodeksu cywilnego).
Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawnia się z upływem sześciu lat. Jednak odsetki zasądzone w wyroku czy nakazie zapłaty „na przyszłość” przedawniają się z upływem trzech lat.
Kiedy komornik umorzy sprawę z powodu bezskuteczności egzekucji?
Umorzenie postępowania egzekucyjnego przez komornika zawsze otwiera pytania o to, co dalej w takiej sytuacji. Wszystko zależy od okoliczności konkretnego przypadku, jednak zawsze należy pamiętać, że umorzenie egzekucji nie oznacza umorzenia samego zobowiązania dłużnika.
Ponowne wszczęcie egzekucji po umorzeniu jest możliwe dopiero wówczas, gdy ustanie przyczyna, ze względu na którą doszło do umorzenia. Dlatego zawsze należy zbadać okoliczności konkretnego przypadku, a dopiero następnie ocenić, kiedy i na jakich warunkach będzie możliwy powrót do egzekucji komorniczej. Rada doświadczonego, zawodowego prawnika przeważnie ma tu wręcz bezcenny charakter.
Jednak z praktycznego punktu widzenia postępowanie egzekucyjne najczęściej umarza się z tego powodu, że nie jest możliwe wyegzekwowanie sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. A więc wówczas, gdy dłużnik po prostu nie ma majątku, z którego można by przeprowadzić egzekucję. W takich okolicznościach wierzyciel powinien czekać, aż pojawi się majątek, z którego egzekucja stanie się możliwa. Z tych względów warto na bieżąco badać różnego rodzaju rejestry, które mogą pozwolić na ustalenie sytuacji majątkowej dłużnika. Przede wszystkim należy badać dotyczące go wpisy w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Ponadto dobrym pomysłem jest sięgnięcie po dane zawarte w różnego rodzaju rejestrach dłużników. Bardzo często pozwalają one na skorzystanie z funkcji alertów o wpisach zamieszczanych w stosunku do konkretnych osób bądź instytucji. Znacząco ułatwia to bieżące śledzenie sytuacji dłużnika, w stosunku do którego umorzono postępowanie egzekucyjne.
Postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika sądowego może zostać umorzone z urzędu lub na wniosek. Przy czym zawsze okoliczności, ze względu na które może dojść do umorzenia, określa Kodeks postępowania cywilnego. Jednak do umorzonej egzekucji można wrócić. Dzieje się tak wówczas, gdy ustaną przyczyny, które legły u podstaw umorzenia. W każdym razie każdy wierzyciel powinien pamiętać, że umorzenie egzekucji nie stanowi ostatecznego zamknięcia mu drogi do odzyskania swoich należności od dłużnika.
Masz już dość nierzetelnych kontrahentów? Wypróbuj samodzielną windykację online. Sytuacja, w której musisz przymusowo egzekwować wierzytelność od swojego dłużnika zwykle bywa stresująca. Niestety problemy z odzyskiwaniem płatności to w naszej rzeczywistości gospodarczej problem większości małych i średnich firm. W odpowiedzi na ich potrzeby, powstał system do monitoringu należności i samodzielnej windykacji Vindicat.pl.
System Vindicat.pl to rozwiązanie kompleksowe. Umożliwia regularne monitorowanie należności oraz odpowiednio szybkie podjęcie skutecznych działań windykacyjnych - również na etapie postępowania egzekucyjnego. System Vindicat.pl prowadzi przedsiębiorców bezpiecznie przez cały proces windykacji. Etapem poprzedzającym rozpoczęcie windykacji jest monitorowanie firmowych płatności, co przy pomocy kilku kliknięć również umożliwia system. Następnie, na bieżąco podpowiada kolejne kroki i wyjaśnia, co można zrobić. Umożliwia również szybkie wygenerowanie niezbędnych pism i dokumentów windykacyjnych.
Przedsiębiorcy zarejestrowani w systemie Vindicat.pl mają dostęp do bogatej bazy dokumentów i pism windykacyjnych. Wszystkie pisma są profesjonalne, spersonalizowane i gotowe do użycia. Z systemu można wygenerować m.in. wezwania do zapłaty, pozwy oraz wnioski o wszczęcie, umorzenie lub zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
W systemie do monitoringu należności i samodzielnej windykacji Vindicat.pl możesz również prowadzić negocjacje ze swoim dłużnikiem, a w razie potrzeby - wystawić wierzytelność na sprzedaż. To ogromne ułatwienie w prowadzeniu działań windykacyjnych w małych i średnich firmach.
Regularny monitoring należności i odpowiednio szybkie działania windykacyjne to jedyny sposób, aby zapobiec sytuacjom, w których jednym wyjściem będzie postępowanie sądowe, a w konsekwencji - egzekucyjne. Ponad 90% spraw prowadzonych przy pomocy aplikacji Vindicat.pl kończy się na etapie polubownym.
Rozwiązaniem problemów z uporczywymi dłużnikami jest konsekwencja i przemyślane działanie. Jeśli problemy z uporczywymi dłużnikami to również Twoje problemy, wiesz pewnie, że nie jest to łatwa walka. Dłużnicy potrafią stosować wiele wymówek i przeciągać w nieskończoność terminy płatności. Z tego względu warto działać kompleksowo. System Vindicat.pl pomaga małym i średnim przedsiębiorcom na bieżąco monitorować należności, co jest pierwszym krokiem do utrzymania kontroli nad firmowymi płatnościami. Prowadzi ich również przez każdy z etapów windykacji, w tym również przez postępowanie egzekucyjne. Jeśli chcesz ułatwić swojej firmie odzyskiwanie należności i zoptymalizować procesy windykacyjne, system do monitoringu należności i samodzielnej windykacji online Vindicat.pl jest dla Ciebie. Sprawdź naszą ofertę.
tags: #dopelnienie #komornik #nie #zawiadomil #dyrektora #areesztu