Zmiany w tytule wykonawczym w polskim prawie egzekucyjnym
Zmiany w przepisach dotyczących tytułu wykonawczego, stosowanych w egzekucji administracyjnej, stanowią istotny krok w modernizacji polskiego systemu prawnego. Nowelizacje te mają na celu usprawnienie działań wierzyciela i organu egzekucyjnego, zwiększenie efektywności procedur oraz usunięcie wątpliwości interpretacyjnych.
Nowelizacja przepisów i jej cel
Wśród modyfikacji, które od 25 marca br. wprowadziła ustawa z 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 556; dalej: ustawa nowelizacyjna), są zmiany związane z modernizacją instytucji tytułu wykonawczego na gruncie ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2505; ost.zm. Dz.U. z 2023 r. poz. 2760; dalej: u.p.e.a.). Celem zmian w u.p.e.a. jest usprawnienie działań wierzyciela i organu egzekucyjnego w zakresie niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz zwiększenia efektywności tych procedur.
Kluczowe zmiany w tytule wykonawczym
Formularze tytułów wykonawczych, stosowanych w egzekucji administracyjnej, mają zawierać dodatkowe informacje. Znajdą się wśród nich: dane identyfikujące zobowiązanego, dane osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela i numery referencyjne, nadane przez system informatyczny.
Poszerzenie zakresu danych zobowiązanego
Przede wszystkim poszerzył się zakres danych zobowiązanego, jakie wierzyciel wskazuje w tytule wykonawczym (a więc np. wójt, burmistrz czy prezydent miasta). Od 25 marca treść tytułu wykonawczego została uzupełniona o dane pozwalające na precyzyjniejszą identyfikację zobowiązanego.
Usprawnienie egzekucji z majątku wspólnego małżonków
Sprawniej ma też przebiegać egzekucja z majątku wspólnego małżonków. W zakresie usprawnienia egzekucji do majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka zaproponowano m.in. możliwość uzyskiwania przez wierzyciela lub organ egzekucyjny danych małżonka zobowiązanego w zakresie odpowiedzialności majątkiem wspólnym, informacji o ustroju małżeńskim oraz składnikach majątku wspólnego, a także podawania danych małżonka w dokumentach stanowiących podstawę do dokonania zajęcia tego majątku. Analogiczne rozwiązania proponuje się w przepisach regulujących egzekucję z majątku obciążonego zastawem skarbowym i hipoteką przymusową.
Uproszczenie skierowania tytułu wykonawczego do egzekucji
Prostsze będzie skierowanie tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej. W celu uproszczenia etapu wszczęcia postępowania egzekucyjnego i zabezpieczającego przewiduje się rezygnację z nadawania przez organ egzekucyjny klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej i przyjęciu zarządzenia zabezpieczenia do wykonania (zmiana również ustawy o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych), a także umożliwienie automatycznej weryfikacji danych zawartych w tytule wykonawczym z danymi zawartymi w KRS. Przewiduje się również zmianę danych zobowiązanego wskazywanych w tytule wykonawczym i zarządzeniu zabezpieczenia oraz rozszerzenie zakresu informacji przekazywanych przez wierzyciela organowi egzekucyjnemu w zakresie niezbędnym do skutecznego prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Nowe regulacje dotyczące VAT i innych należności
Zmiana ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”, wynika z potrzeby uregulowania przymusowego dochodzenia należności z tytułu podatku VAT rozliczanego w procedurach szczególnych od podatnika, którego miejscem zamieszkania lub siedziby jest inne państwo niż Polska i deklaracja została złożona w państwie członkowskim innym niż Polska.
Dochodzenie podatku VAT w procedurach szczególnych
W zakresie umożliwienia przymusowego dochodzenia podatku VAT rozliczanego w procedurach szczególnych projektowana ustawa przewiduje m. in.: dodanie do katalogu dokumentów stanowiących podstawę egzekucji administracyjnej również deklaracji złożonej w państwie członkowskim innym niż Polska oraz wyłączenie warunku wszczęcia egzekucji administracyjnej w zakresie zamieszczania w tej deklaracji pouczenia, że stanowi ona podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Przewiduje się również uzupełnienie elementów tytułu wykonawczego o dane identyfikujące zobowiązanego w państwie członkowskim oraz uregulowanie przeliczania podatku VAT w obcej walucie na walutę polską.
15. Co to jest import usług wg VAT? @ekonomia_podatki_teoria_gier
Usprawnienie egzekucji ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego
Świadczenia pieniężne przysługujące z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, wypłacane przez pracodawcę w okresie zatrudnienia, a także w okresie 12 miesięcy od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy, będą podlegały zajęciu wraz z zajęciem wynagrodzenia za pracę.
Inne usprawnienia w postępowaniu egzekucyjnym
Projektowane zmiany obejmują również inne aspekty postępowania egzekucyjnego:
- Uproszczenie zasady przedawnienia kosztów upomnienia: Koszty upomnienia będą przedawniały się wraz z wygaśnięciem należności pieniężnej objętej tym upomnieniem.
- Usprawnienie korzystania z Rejestru Należności Publicznoprawnych: Umożliwienie automatycznego uzyskiwania danych z Rejestru Należności Publicznoprawnych przez podmioty uprawnione.
- Doprecyzowanie regulacji w zakresie umorzenia postępowania egzekucyjnego: Ujednolicenie podstaw umorzenia postępowania egzekucyjnego.
- Usprawnianie pracy organów egzekucyjnych: W przypadku gdy zajęcia rzeczy lub prawa majątkowego dokonał więcej niż jeden organ egzekucyjny, wprowadzono usprawnienia mające na celu lepsze zarządzanie tymi sytuacjami.
- Doprecyzowanie zasad pobierania kosztów egzekucyjnych: Określenie sposobu pobierania opłaty egzekucyjnej i maksymalnej opłaty egzekucyjnej.
- Usprawnienie egzekucji z rachunku bankowego: Rezygnacja z obowiązku przetrzymywania przez bank środków pieniężnych zajętych przez organ egzekucyjny.
- Doprecyzowanie egzekucji z praw majątkowych: Możliwość wezwania spółki, by należne zobowiązanemu kwoty przekazała organowi egzekucyjnemu.
- Dostosowanie przepisów o egzekucji z ruchomości: Dostosowanie do przepisów o ochronie danych osobowych oraz prawa celnego.
- Usprawnienie egzekucji z nieruchomości: Zmiana sposobu publikowania obwieszczenia o licytacji nieruchomości, doprecyzowanie etapu opisu i oszacowania nieruchomości.
- Wygaśnięcie decyzji o rozłożeniu na raty: W przypadku niedotrzymania terminu płatności trzech rat, przewiduje się wygaśnięcie decyzji o rozłożeniu na raty.
Przepisy przejściowe przewidują, że wzory dotychczasowych tytułów wykonawczych będą mogły być stosowane nie dłużej niż przez sześć miesięcy od daty wejścia w życie nowego rozporządzenia, tj. od 25 marca 2024 r. Precyzują one również sposób wypełniania tytułów wykonawczych na dotychczasowych wzorach po tej dacie.
tags: #zmiana #zabezpieczenia #w #tytul #wykonawczy