Czy komornik informuje pracodawcę o zajęciu wynagrodzenia?
Informacja o prowadzonym wobec pracownika postępowaniu egzekucyjnym mającym na celu spłatę zaciągniętych długów nie wpływa korzystnie na jego postrzeganie przez pracodawcę. Jednak w celu zapewnienia skuteczności egzekucji przepisy prawa zezwalają komornikowi na zastosowanie środków zaradczych, do których można zaliczyć zajęcie wynagrodzenia za pracę. Komornik jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym i wykonującym czynności w postępowaniu egzekucyjnym oraz zabezpieczającym. Do zadań komornika należy m.in. wykonywanie orzeczeń sądowych w sprawach o roszczenia pieniężne i niepieniężne oraz innych tytułów wykonawczych i tytułów egzekucyjnych, które podlegają wykonaniu w drodze egzekucji sądowej bez zaopatrywania ich w klauzulę wykonalności.
Zgodnie z art. 881 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, to komornik dokonuje zajęcia wynagrodzenia za pracę, doręczając pracodawcy zawiadomienie o zajęciu oraz wzywając go do przekazywania zajętej części wynagrodzenia bezpośrednio komornikowi lub wierzycielowi. Jednocześnie, komornik zawiadamia również dłużnika (pracownika) o dokonanym zajęciu.
Pracodawca nie ma obowiązku informowania pracownika o otrzymaniu pisma od komornika przed oficjalnym zawiadomieniem od komornika do pracownika. Jednakże, w praktyce, niektórzy pracodawcy mogą informować swoich pracowników o takim fakcie z uwagi na dobre relacje i chęć uniknięcia zaskoczenia po stronie pracownika. Mimo że pracodawca nie ma obowiązku informowania Cię o zajęciu komorniczym, posiadasz szereg praw, które chronią Twoje interesy w tej sytuacji. Przede wszystkim, zajęciu podlega jedynie część Twojego wynagrodzenia.
Zgodnie z art. 881 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, zajmując wynagrodzenie za pracę, komornik zawiadamia pracownika-dłużnika, że do wysokości egzekwowanego świadczenia i aż do pełnego pokrycia długu nie wolno mu odbierać wynagrodzenia poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nim w żaden inny sposób. Dotyczy to w szczególności periodycznego wynagrodzenia za pracę i wynagrodzenia za prace zlecone oraz nagród i premii przysługujących dłużnikowi za okres jego zatrudnienia, jak również związanego ze stosunkiem pracy zysku lub udziału w funduszu zakładowym oraz wszelkich innych funduszach pozostających w związku ze stosunkiem pracy.
W art. 87 i nast. Kodeksu pracy ustalono zasady dokonywania potrąceń należności egzekwowanych z wynagrodzenia za pracę, określając ułamkowo granice kwot potrąceń, a także kwoty wolne od potrąceń. Wspomniane ograniczenia służą zapewnieniu pracownikowi-dłużnikowi minimalnej kwoty środków finansowych, koniecznej do zapewnienia egzystencji.
Art. 87¹ Kodeksu pracy określa granice potrąceń z wynagrodzenia za pracę. Zasadniczo, potrącenia na zaspokojenie należności innych niż alimentacyjne nie mogą przekraczać połowy wynagrodzenia netto. Ponadto, istnieje kwota wolna od potrąceń, co oznacza, że część Twojego wynagrodzenia jest chroniona przed zajęciem. Wysokość tej kwoty jest równa minimalnemu wynagrodzeniu za pracę netto, obowiązującemu w danym okresie.
W przypadku egzekucji świadczeń alimentacyjnych potrącenia mogą być dokonywane do wysokości trzech piątych wynagrodzenia. Od 1 stycznia 2023 roku minimalne wynagrodzenie w Polsce wynosi 3490 złotych brutto.
Jeśli zatrudniasz zleceniobiorcę, a komornik zajął jego wierzytelność w 100%, musisz ustalić, czy zleceniobiorca spełnia warunki do ochrony (często wymaga to oświadczenia od zleceniobiorcy) i poinformować o tym komornika, stosując odpowiednie limity. Od 2019 roku przepisy KPC (art. 833) rozszerzyły ochronę na umowy zlecenia, jeśli mają charakter powtarzalny i są jedynym lub głównym źródłem utrzymania dłużnika.
Pracodawca, który nie wykonuje zajęcia komorniczego, naraża się na grzywnę do 3000 zł (nakładaną przez komornika, a w razie oporu - przez sąd) oraz na odpowiedzialność odszkodowawczą wobec wierzyciela. Jeśli wypłacisz pensję pracownikowi „pod stołem” lub pominiesz zajęcie, wierzyciel może pozwać Twoją firmę o zapłatę kwoty, którą mógłby uzyskać, gdybyś działał zgodnie z prawem.
Zgodnie z art. 886 § 1 KPC, pracodawcy, który nie wykonuje obowiązków związanych z zajęciem wynagrodzenia, komornik może wymierzyć grzywnę w wysokości do 5000 złotych. Jest ona powtarzana, jeżeli pracodawca nadal uchyla się od wykonania tych obowiązków w dodatkowo wyznaczonym terminie.
Ponadto, jeżeli z powodu zaniedbania obowiązków związanych z zajęciem wynagrodzenia za pracę została wierzycielowi wyrządzona szkoda (np. poprzez dokonanie wypłaty zajętej części wynagrodzenia pracownikowi-dłużnikowi zamiast przekazania jej na rzecz wierzyciela), pracodawca musi zapłacić wierzycielowi stosowne odszkodowanie.
Pracodawca, który rozstał się z pracownikiem, którego wynagrodzenie podlegało zajęciu, powinien zamieścić stosowną wzmiankę w tym przedmiocie w świadectwie pracy (art. 884 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego). Zgodnie z tym przepisem, w razie rozwiązania stosunku pracy z dłużnikiem dotychczasowy pracodawca czyni wzmiankę o zajęciu należności w wydanym dłużnikowi świadectwie pracy, a jeżeli nowy pracodawca dłużnika jest mu znany, przesyła temu pracodawcy zawiadomienie komornika i dokumenty dotyczące zajęcia wynagrodzenia oraz powiadamia o tym komornika i dłużnika, przeciwko któremu toczy się postępowanie egzekucyjne. Wzmianka w świadectwie pracy powinna zawierać oznaczenie komornika, który zajął należność, oraz numer sprawy egzekucyjnej, jak również wskazać wysokość potrąconych już kwot.
Pracodawcy, który zaniedba przesłania dokumentów zajęcia wynagrodzenia nowemu pracodawcy dłużnika, komornik może wymierzyć grzywnę w wysokości do pięciu tysięcy złotych. Grzywna jest powtarzana, jeżeli pracodawca nadal uchyla się od wykonania tej czynności w dodatkowo wyznaczonym terminie (art. 886 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego).
Należy odwołać się do art. 881 § 3 w związku z § 2 Kodeksu pracy, w myśl którego komornik, dokonując zajęcia wynagrodzenia za pracę, wzywa pracodawcę, aby w granicach do wysokości egzekwowanego świadczenia i aż do pełnego pokrycia długu nie wypłacał dłużnikowi poza częścią wolną od zajęcia żadnego wynagrodzenia, lecz przekazywał zajęte wynagrodzenie bezpośrednio wierzycielowi albo komornikowi. Z powyższego wynika, że zajęcie wynagrodzenia za pracę istnieje tylko w granicach egzekwowanego świadczenia, a po jego spłacie ustaje. Skoro zatem przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, Kodeksu pracy i odnośnego rozporządzenia wymagają zawarcia w świadectwie pracy wzmianki o zajęciu wynagrodzenia, to w przypadku, gdy zajęcie już nie istnieje, wzmianki takiej - jako bezprzedmiotowej - nie należy zamieszczać.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w wyroku z 12 grudnia 2017 roku, V Pa 44/17, orzekł, że „pracodawca zamieszcza w świadectwie pracy wzmiankę o bieżącym zajęciu wynagrodzenia pracownika, a nie o wszystkich zajęciach wynagrodzenia, które miały miejsce w trakcie zatrudniania. Informacja o długach, które pracownik spłacił nie ma znaczenia dla kolejnego pracodawcy. Adnotacja o zajęciu wynagrodzenia może więc dotyczyć tylko spraw egzekucyjnych niezakończonych w chwili rozwiązania umowy o pracę”.
W przypadku rozwiązania umowy o pracę masz obowiązek niezwłocznie powiadomić o tym komornika. Ponadto, w wystawionym świadectwie pracy musisz zamieścić wzmiankę o zajęciu komorniczym (wraz z sygnaturą sprawy i nazwą kancelarii), aby kolejny pracodawca mógł kontynuować potrącenia.
Zgodnie z § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2016 roku w sprawie świadectwa pracy, w świadectwie pracy zamieszcza się informacje niezbędne do ustalenia uprawnień ze stosunku pracy i uprawnień z ubezpieczeń społecznych, dotyczące m.in. zajęcia wynagrodzenia za pracę w myśl przepisów o postępowaniu egzekucyjnym.
Wzór świadectwa pracy, stanowiący załącznik do rozporządzenia, przewiduje zamieszczenie informacji o zajęciu wynagrodzenia w ust. 7, w którym należy podać oznaczenie komornika, numer sprawy egzekucyjnej i wysokość potrąconych kwot.
Przykład wzmianki w świadectwie pracy:
7. Informacja o zajęciu wynagrodzenia:
Komornik Sądowy Przy Sądzie Rejonowym Poznań-Dolina w Poznaniu Jan Nowak, ul. Dębowa 135 F, 61-623 Poznań, numer sprawy egzekucyjnej: Kmp 34/72/2018 (oznaczenie komornika i numer sprawy egzekucyjnej)
4 672,90 zł (wysokość potrąconych kwot)
Przepisy dotyczące zajęcia wynagrodzenia za pracę, analogiczne do unormowań Kodeksu postępowania cywilnego, zawiera Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - patrz art. 72 i 75.
Podmioty, które mogą dochodzić należności pieniężnych na drodze postępowania egzekucyjnego, to m.in.: komornik, naczelnik urzędu skarbowego, dyrektor oddziału ZUS, prezydent lub burmistrz miasta, wierzyciel alimentacyjny.
W przypadku, gdy do firmy wpłynie pismo od komornika, pracodawca ma obowiązek: przekazać zajęte wynagrodzenie komornikowi (a nie pracownikowi) już od najbliższego terminu wypłaty oraz wypełnić formularz odpowiedzi i odesłać go w ciągu 7 dni.
W piśmie tym musisz poinformować komornika m.in. o: wysokości zarobków pracownika, terminach wypłat, innych zajęciach komorniczych (jeśli występują), przeszkodach w realizacji zajęcia (np. pracownik jest na urlopie bezpłatnym).
Pracodawca, który nie wykonuje zajęcia komorniczego, naraża się na grzywnę do 3000 zł oraz na odpowiedzialność odszkodowawczą wobec wierzyciela.
Co grozi pracodawcy za ukrywanie dochodów pracownika?
- Grzywna do 3000 zł (nakładana przez komornika, a w razie oporu - przez sąd).
- Odpowiedzialność odszkodowawcza wobec wierzyciela.
FAQ - Pytania pracodawców:
- Czy mogę zwolnić pracownika za to, że ma komornika? Absolutnie nie. Wypowiedzenie umowy o pracę wyłącznie z powodu zajęcia komorniczego jest bezprawne i zostanie uznane przez Sąd Pracy za dyskryminację lub brak uzasadnionej przyczyny.
- Co z premią uznaniową - czy komornik może ją zająć? Tak. Premie, nagrody, dodatki, a także „trzynastki” podlegają egzekucji na takich samych zasadach jak wynagrodzenie zasadnicze.
- Czy muszę informować komornika, że pracownik się zwolnił? Tak. W przypadku rozwiązania umowy o pracę masz obowiązek niezwłocznie powiadomić o tym komornika.
- Czy zajęcie dotyczy faktur B2B? Tak, ale na innych zasadach. W przypadku B2B komornik zajmuje wierzytelność (czyli prawo do zapłaty faktury).
Zajęcie wynagrodzenia za pracę jest jednym z najskuteczniejszych sposobów odzyskiwania długów. Pracodawca nie jest stroną długu, ale prawo nakłada na niego obowiązki, których niewypełnienie rodzi surowe konsekwencje.
Potrącenia z wynagrodzenia za pracę cz.1
Kancelaria EUROLEGE posiada bogate doświadczenie i setki wygranych spraw w zakresie umarzania bezpodstawnych egzekucji. Prawnicy kancelarii dokładnie przeanalizują dokumenty dotyczące Twojej sprawy, zweryfikują prawidłowość doręczeń i podejmą wszelkie niezbędne kroki prawne w celu umorzenia egzekucji i odzyskania Twoich środków.
W przypadku rozwiązania stosunku pracy z dłużnikiem dotychczasowy pracodawca czyni wzmiankę o zajęciu należności w wydanym dłużnikowi świadectwie pracy, a jeżeli nowy pracodawca dłużnika jest mu znany, przesyła mu zawiadomienie komornika i dokumenty dotyczące zajęcia wynagrodzenia oraz powiadamia o tym komornika i dłużnika, przeciwko któremu toczy się postępowanie egzekucyjne.
tags: #czy #komornik #informuje #pracodawce #o #dlugu