Czy komornik może być stratny?

Postępowanie komornicze jest narzędziem umożliwiającym wierzycielowi odzyskanie należności, jednak przepisy prawa chronią dłużników przed całkowitą utratą środków do życia. Istnieje grupa świadczeń i dochodów, których komornik nie może zająć. Warto poznać te wyjątki, by zrozumieć, jakie pieniądze pozostają bezpieczne w przypadku postępowania egzekucyjnego.

Kiedy zaczyna się postępowanie komornicze?

Postępowanie komornicze zaczyna się wtedy, gdy sąd wyda wyrok opatrzony klauzulą wykonalności, a wierzyciel skieruje się z takim wyrokiem do kancelarii komorniczej. Gdy komornik przyjmie sprawę, dłużnik w określonym terminie otrzyma informację o rozpoczęciu czynności egzekucyjnych. Taką informację otrzymuje się listem poleconym lub osobiście (jeśli nie ma możliwości doręczenia listu). Kolejnym etapem jest zajęcie ruchomości i nieruchomości.

Co podlega egzekucji komorniczej, a co nie?

Komornik ma prawo wejść do każdej nieruchomości, w której aktualnie mieszka dłużnik. Podczas takiej wizyty urzędnik ustala, które ruchomości należą do osoby zadłużonej. Nie, komornik nie może zająć rzeczy, które nie należą do dłużnika - także w powyższych przypadkach. Może być konieczne udowodnienie, że wybrane ruchomości nie są własnością osoby zadłużonej. W takich sytuacjach jak najbardziej możliwe jest odzyskanie zajętego majątku. Ważne, aby zrobić to jak najszybciej.

Przepisy chronią dłużników przed całkowitą utratą środków i warunków do życia. W związku z tym stworzono listę rzeczy, których komornik nie może zabrać z mieszkania. Za przedmioty niezbędne do codziennego funkcjonowania mogą zostać uznane m.in. pralka czy lodówka. Art. 829 ust. 6 Kodeksu postępowania cywilnego stanowi, że egzekucji nie podlegają też m.in. przedmioty służące do nauki.

Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego i ustaw szczególnych, komornik nie może zająć świadczeń o charakterze socjalnym, rodzinnych ani niektórych rent i zasiłków. Wolne od zajęcia są również alimenty otrzymywane przez osobę uprawnioną - niezależnie od formy, w jakiej są przekazywane. W praktyce oznacza to, że środki te nie mogą zostać przekierowane na spłatę innych zobowiązań, nawet jeśli wpłyną na rachunek bankowy dłużnika.

Świadczenia chronione przed zajęciem komorniczym:

Świadczenia alimentacyjne,
Świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów,
Świadczenie wychowawcze (500 Plus),
Świadczenia rodzinne, dodatki rodzinne, pielęgnacyjne, porodowe i dla sierot zupełnych,
Zasiłki dla opiekunów,
Świadczenia z pomocy społecznej,
Świadczenia integracyjne,
Jednorazowe świadczenie, o którym mowa w art. 10 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r.
Świadczenia, dodatki i inne kwoty przyznane na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
Środki finansowe na utrzymanie lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r.
Jednorazowe zapomogi wypłacane w szczególnych okolicznościach (np.

Komornik może zająć tylko część wynagrodzenia za pracę, a nie jego całość. Wysokość potrąceń reguluje art. 87 Kodeksu pracy. Zgodnie z przepisami, potrącenia mogą sięgać maksymalnie połowy wynagrodzenia netto, a w przypadku długów alimentacyjnych - do trzech piątych. Jednocześnie dłużnikowi musi pozostać do dyspozycji kwota 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Oznacza to, że osoba zatrudniona na umowę o pracę zawsze zachowuje część dochodu wolną od egzekucji.

Inaczej wygląda sytuacja przy umowach cywilnoprawnych - w takich przypadkach ochrona przysługuje tylko wtedy, gdy umowa zlecenia lub o dzieło stanowi jedyne źródło utrzymania i ma charakter powtarzalny. Jeśli dojdzie do sytuacji, że komornik nie wskaże w zajęciu powyższych granic egzekucji i zajmie 100 % wierzytelności - wynagrodzenia dłużnika z umowy cywilnoprawnej, należy natychmiast złożyć wniosek o ograniczenie egzekucji i wykazać komornikowi, że uzyskiwane cyklicznie świadczenie z umowy cywilnoprawnej ma na celu zapewnienie utrzymania albo stanowi jedyne źródło dochodu dłużnika.

Przy potrącaniu sum egzekwowanych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne, wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę (ustalanego na podstawie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę), przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Od dnia 1 lipca 2018 r. kwota emerytury i renty wolna od potrąceń i egzekucji jest ustalona kwotowo i od dnia 1 marca 2025 r. do 28.02.2026 r. przy czym powyższe granice potracenia liczone są od kwoty brutto emerytury lub renty, a potrącenie realizowane jest po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki i innych należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych.

Zajęcie polisy na życie przez komornika

Czy komornik może zabrać pieniądze z polisy na życie? Tak, ale nie zawsze. Zajęcie majątku przez komornika wymaga tytułu wykonawczego, co oznacza, że bez niego nie może przeprowadzić egzekucji. To oznacza, że zanim komornik zajmie jakiekolwiek środki, musi posiadać odpowiedni dokument sądowy, który to umożliwia na podstawie tytułu wykonawczego.

Komornik sądowy ma prawo do zajęcia środków z polisy na życie w sytuacji, gdy dłużnik otrzymał świadczenie i nie spłaca swoich zobowiązań, w tym innych niespłaconych należności. W praktyce oznacza to, że jeśli dłużnik posiada niespłacone długi, wierzyciel może złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji sądowej, co może skutkować zajęciem części środków z polisy na życie. Komornik może zająć środki z polisy na życie, gdy wierzyciel dowie się o wypłacie świadczenia z ubezpieczenia.

Z ogólnej zasady wynika, że komornik może zająć 1/4 kwoty świadczenia z polisy na życie. Warto jednak zaznaczyć, że świadczenie z polisy na życie po śmierci ubezpieczonego zazwyczaj nie podlega zajęciu komorniczemu, podobnie jak odszkodowanie za zgon.

Zgodnie z prawem, świadczenia z ubezpieczeń osobowych nie podlegają egzekucji w 75% ich wartości. Oznacza to, że większość środków zgromadzonych w ramach polisy na życie jest chroniona przed zajęciem.

Skuteczną ochroną przed egzekucją komorniczą jest wskazanie uposażonego w polisie na życie - dzięki temu świadczenie po śmierci ubezpieczonego trafia do wskazanej osoby, a nie podlega zajęciu przez komornika.

Polisa na życie i jej zabezpieczenie przed zajęciem komorniczym

Koszty postępowania egzekucyjnego

Celem procesu egzekucji jest odzyskanie pieniędzy, niezależnie od wysokości zadłużenia. Gdy windykacja polubowna zawiedzie, kolejne kroki to postępowanie sądowe i egzekucja. Rzecz jasna postępowanie egzekucyjne wiąże się z niemałymi kosztami.

Podstawowe koszty to opłata egzekucyjna oraz zwrot wydatków. Za wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego wierzyciel nie płaci kwot stosunkowych. Komornik ściąga je bezpośrednio od dłużnika. Koszty te co do zasady są sankcją nałożoną na dłużnika za niewywiązanie się w terminie z zaciągniętego zobowiązania. Istnieje jednak kilka kosztów, które w toku postępowania obciążą wierzyciela.

Jeżeli egzekucja okaże się bezskuteczna, wierzyciel będzie miał obowiązek pokrycia części wydatków. Warto też wspomnieć, że jeśli wierzyciel złoży wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zostanie obciążony opłatą egzekucyjną. Czasem nawet w takiej sytuacji istnieje szansa, że wierzyciel nie zostanie obciążony tą opłatą. Jeśli wierzyciel wykaże, że zawnioskował o umorzenie postępowania, ponieważ dłużnik w ciągu miesiąca od dnia doręczenia mu zawiadomienia o wszczęciu egzekucji spełnił świadczenie, opłata obciąży dłużnika. Podobnie będzie, jeśli w tym czasie wierzyciel i dłużnik dojdą do porozumienia kwestii terminu albo sposobu spełnienia świadczenia. Wówczas również zapłaci dłużnik.

W czasie toczącej się egzekucji komornik może ponieść wiele kosztów i nie będzie ich pokrywał z własnej kieszeni. Komornik może obciążyć dłużnika kosztami takimi jak m.in. wynagrodzenie biegłych, koszty doręczenia korespondencji i środków pieniężnych, należności dla osób powołanych do udziału w czynnościach, koszty transportu oraz przejazdów poza miejscowość będącą siedzibą komornika, koszty uzyskiwania informacji (np. w ZUS). Komornik ma prawo wezwać wierzyciela, aby uiścił zaliczkę na poczet tych czynności.

Zmiany w ustawie o kosztach komorniczych od 2019 roku

Wraz z początkiem 2019 weszła w życie ustawa o kosztach komorniczych. Zmieniła ona nie tylko wysokość opłat za czynności komornika, ale również same zasady finansowania kancelarii komorniczych. Od stycznia 2019 r. opłaty egzekucyjne, pobierane przez komornika stanowią dochód Skarbu Państwa. Komornik otrzymuje prowizję od tych opłat.

Jedną z ważniejszych zmian jest ujednolicenie wysokości opłaty egzekucyjnej. Przed 1 stycznia 2019 r. było to 5%, 8%, lub 15% wartości wierzytelności w zależności od sposobu egzekucji. Po zmianach to jednolita stawka - 10%. Wzrosła opłacana z góry przez wierzyciela opłata egzekucyjna za poszukiwanie majątku dłużnika.

W razie umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela albo w razie jego bezskuteczności, wierzyciela obciąża opłata stosunkowa 5% wartości świadczenia, pozostałego do wyegzekwowania. Zmieniły się też zasady rozliczania kosztów zastępstwa sądowego w postępowaniu egzekucyjnym.

Co robi komornik, gdy nie ma z czego ściągnąć długu?

Jeśli komornik stwierdza, że nie ma możliwości ściągnięcia długu ze względu na brak wystarczającego majątku dłużnika, może wstrzymać postępowanie egzekucyjne. W takiej sytuacji dług pozostaje wierzycielowi do spłacenia, ale komornik nie podejmuje dalszych kroków egzekucyjnych. Komornik może zdecydować się na monitorowanie sytuacji majątkowej dłużnika w przyszłości.

Wydanie postanowienia o bezskutecznej egzekucji nie oznacza, że dług został anulowany, lecz jedynie zakończyło się postępowanie egzekucyjne. Wydanie postanowienia o bezskutecznej egzekucji wiąże się dla dłużnika z obciążeniem go kosztami egzekucyjnymi, wydatkami poniesionymi przez wierzyciela w trakcie egzekucji oraz kosztami zastępstwa w postępowaniu egzekucyjnym (jeśli sprawę złożył w imieniu wierzyciela pełnomocnik), które w przypadku kilkukrotnie bezskutecznej egzekucji potrafią przewyższyć wartość pierwotnej należności.

Warto pamiętać, że brak obecnego majątku dłużnika nie oznacza, że dług zostaje całkowicie umorzony. Wierzyciel nadal ma prawo do spłaty i może podjąć działania prawne w przyszłości, jeśli sytuacja majątkowa dłużnika ulegnie poprawie.

Jak skutecznie pozbyć się długów?

tags: #czy #komornik #moze #byc #stratny