Komornik sądowy to funkcjonariusz publiczny, który na podstawie tytułu wykonawczego, prowadzi egzekucję należności zasądzonych przez sąd. Do jego zadań należy, m.in. wykonywanie orzeczeń, dotyczących roszczeń pieniężnych i niepieniężnych, np. nakaz opuszczenia lokalu czy też zabezpieczenie roszczeń. Komornik sądowy to termin, który zna zdecydowana większość osób, zazwyczaj budzi jednak negatywne skojarzenia. Najczęściej zła sława jest zupełnie niezasłużona, warto bowiem pamiętać, że komornik jest gwarantem wykonania wyroku - to dzięki niemu decyzja sądu może być wcielona w życie, a wierzyciel może odzyskać należność.
Zgodnie z Ustawą z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych komornik jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym. Podstawę działania komornika stanowi dowiedzione przez sąd w trakcie postępowania, niezaspokojone wcześniej roszczenie wobec dłużnika. W związku z tym nie jest on organem, który może podważyć kwestie związane z roszczeniem i podawać w wątpliwość jego zasadność, a jedynie doprowadzić do jego zaspokojenia. Należy zaznaczyć, że komornik sądowy musi działać w granicach przepisów i w ramach nałożonych przez orzeczenie sądu. W związku z tym, że ma on za zadanie wykonanie obowiązku, którego źródłem jest na przykład wyrok sądowy - oprócz przesłanek jasno wskazanych w art.
Komornik to osoba odpowiedzialna za ściąganie wierzytelności od dłużnika. Działa na podstawie aktów notarialnych oraz wyroków i nakazów sądowych. Nie może podjąć żadnych działań na własną rękę. Obowiązkiem komornika jest poinformowanie wierzyciela oraz dłużnika o podejmowanych krokach, a także wyjaśnienie istoty sprawy.
Wierzyciel może zgłosić się do komornika sądowego po uzyskaniu tytułu wykonawczego. Jest to dokument, który potwierdza istnienie długu i uprawnia do rozpoczęcia egzekucji. Najczęściej jest to wyrok sądu opatrzony klauzulą wykonalności. Z pomocy komornika warto skorzystać, gdy inne metody odzyskania należności nie przynoszą skutku. Dotyczy to przede wszystkim sytuacji, w których dłużnik unika kontaktu, nie odpowiada na wezwania do zapłaty lub uchyla się od obowiązków nałożonych przez sąd. Zgłoszenie sprawy do komornika nie powinno być odwlekane. Im szybciej wierzyciel podejmie działania, tym większe są szanse na skuteczną egzekucję. Warto też pamiętać, że komornik nie prowadzi czynności z urzędu. Potrzebny jest wyraźny wniosek oraz dołączenie odpowiednich dokumentów.
Aby zostać komornikiem bardzo ważne są odpowiednie predyspozycje psychologiczne. Musi to być osoba odporna na stres, krytykę, opanowana, silna emocjonalnie. Ważna jest stanowczość oraz zdecydowanie. Komornik nie może w trakcie wykonywania zlecenia poddawać się prośbom i błaganiom, kierować współczuciem. Choć wydaje się to okrutne, komornik musi umieć oddzielić pracę zawodową od tego, co tak naprawdę czuje. Komornik niestety nie jest osobą darzoną sympatią, co wynika z charakteru jego pracy. Często to na nim odreagowują złość i frustrację dłużnicy, widząc w komorniku osobę odpowiedzialną za ich nieszczęścia, nawet jeśli logika podpowiada, że jest to jedynie wykonawca nakazu sądowego. Komornik nie może okazywać strachu, musi być samodzielny oraz umieć podejmować szybkie i trafne decyzje.
Pierwszym krokiem jest ukończenie studiów jednolitych magisterskich na kierunku Prawo. Przed osobami, które chcą zostać komornikami, stawiane są następujące wymagania:
Należy odbyć aplikację komorniczą zakończoną egzaminem komorniczym. Należy przepracować w charakterze asesora komorniczego co najmniej 2 lata. Chcąc przystąpić do obowiązkowej aplikacji komorniczej należy w pierwszej kolejności zdać egzamin konkursowy. Egzamin organizowany jest co roku, natomiast nabór na samą aplikację komorniczą odbywa się co 2 lata. Egzamin konkursowy ma formę testu, który zawiera 150 pytań z zakresu różnych dziedzin prawa (prawo cywilne, administracyjne, konstytucyjne, finansowe, spółek handlowych itd.) oraz ustroju sądów i samorządu komorniczego. Warunkiem pozytywnego złożenia egzaminu jest udzielenie poprawnej odpowiedzi na co najmniej 90 pytań. Od dnia ogłoszenia wyników egzaminu kandydaci na aplikantów mają dwa lata aby ubiegać się o wpis na listę aplikantów.
Aplikacja komornicza trwa łącznie dwa lata i odbywa się u wybranego komornika-patrona. Ubiegając się o przyjęcie do pracy w charakterze aplikanta należy najpierw odbyć półroczną praktykę w danej kancelarii. Po zatrudnieniu zainteresowanego w kancelarii komorniczej, zostaje on wpisany przez Radę Izby Komorniczej na listę aplikantów komorniczych. Szkolenie ma formę zajęć teoretycznych oraz praktycznych i ma na celu przygotowanie aplikanta do samodzielnej pracy w zawodzie komornika.
Po zakończeniu kształcenia, aplikanci przystępują do egzaminu komorniczego. Składa się on z części pisemnej, która trwa 6 godzin i polega na opracowaniu tematów z zakresu czynności egzekucyjnych oraz części ustnej, sprawdzającej wiedzę z zakresu prawa, ustroju sądów powszechnych, przepisów egzekucji sądowej i wykonywania czynności komorniczych. Osoby, które zdadzą egzamin z wynikiem pozytywnym nie stają się jeszcze pełnoprawnymi komornikami. Najpierw muszą przepracować co najmniej 2 lata w charakterze asesora komorniczego. Liczba komorników w Polsce jest ściśle określona przez Sąd Rejonowy i zatrudnienie można znaleźć tylko wtedy, gdy zwolni się miejsce bądź Ministerstwo Sprawiedliwości zdecyduje się na zwiększenie liczby miejsc pracy. Nie ma możliwości założenia własnej kancelarii czy pracy na własną rękę.

Nieuregulowane długi, których spłaty nie da się wyegzekwować polubownie, prowadzą bardzo często do wszczęcia egzekucji sądowej, w oparciu o tytuł egzekucyjny, któremu nadano klauzulę wykonalności. W sytuacji wydania przez sąd tytułu egzekucyjnego z klauzulą wykonalności wszczyna się postępowanie komornicze. Jakie działania może podjąć komornik, jakie dokładnie ma uprawnienia i na czym polega egzekucja komornicza?
Podstawę do egzekucji stanowi zazwyczaj orzeczenie sądu, którego - jak już wcześniej wspomniano - komornik nie może kwestionować. Orzeczenie sądowe stanowi najczęściej tytuł egzekucyjny, jednak warto wiedzieć, że może to być również inny dokument urzędowy. Tytuł stwierdza istnienie roszczenia i jego zakres, określa też jednoznacznie, kto jest wierzycielem, a kto dłużnikiem. Rodzaje tytułów egzekucyjnych zawarte są w art. Warto wiedzieć, że złożenie wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wymaga więcej niż samego tytułu egzekucyjnego. W tym celu konieczny jest tytuł wykonawczy, czyli zgodnie z brzmieniem art. 776 Kodeksu postępowania cywilnego tytuł egzekucyjny opatrzony klauzulą wykonalności. O klauzulę można wnioskować dopiero, gdy upłynie termin na wniesienie środka odwoławczego.
Komornik w pierwszej kolejności sprawdza, czy i jakie zarobki oraz oszczędności posiada osoba zadłużona. W przypadku osób pracujących na umowę o pracę może zająć 50% pensji (ale musi pozostawić na koncie wysokość minimalnego wynagrodzenia). Warto wskazać, że w przypadku dłużników alimentacyjnych Komornik może zająć 60% wynagrodzenia miesięcznego (do dyspozycji dłużnika powinna pozostać równowartość 40% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku). Osoby pracujące na umowę zlecenie są w gorszej sytuacji - komornik może zająć im 100%. Komornik może jednak odstąpić od zajęcia 100% wynagrodzenia i pozostawić dłużnikowi kwotę wolną od potrąceń, tak jak w przypadku osoby zatrudnionej na podstawie umowy o pracę. W tym celu dłużnik powinien wykazać komornikowi, że otrzymywane wynagrodzenie ma charakter powtarzający się (nie jest to praca dorywcza) oraz jest jedynym źródłem jego dochodu. Komornik może zweryfikować te informacje, np. poprzez ustalenie w ZUS, czy umowa zlecenia stanowi jedyne źródło dochodu tego dłużnika.
Jak komornik szuka pracodawcy? Składa zapytanie do ZUS, a zakład ma obowiązek udzielić mu informacji na temat wysokości dochodów oraz miejsca zatrudnienia dłużnika. Jeśli zajęta pensja i/lub oszczędności nie wystarczą do pokrycia długu, komornik może zająć ruchomości i nieruchomości należące do dłużnika. Egzekucja długów przez komornika to ostatni etap odzyskiwania należności przez wierzyciela.
Z punktu widzenia komornika egzekucja świadczeń pieniężnych jest najprostsza. Instytucje, do których urzędnik składa zapytanie na temat środków posiadanych przez dłużnika, mają obowiązek udzielić kompletnej informacji na ten temat. Zajęcie komornicze na koncie oznacza, że pracodawca będzie przelewał dłużnikowi tylko część pensji, ponieważ jej określona wysokość musi trafić do komornika. Dłuższym procesem jest egzekucja świadczeń niepieniężnych. Ponieważ wiąże się ze sprawdzeniem majątku przez komornika osobiście oraz z licytacją, może zająć nawet kilkanaście miesięcy. W tym czasie dłużnik może aktywnie działać na rzecz spłaty długu. Jeśli mu się to uda, będzie miał możliwość przerwania biegu egzekucji i odzyskania swoich rzeczy.
Jak działa komornik podczas egzekucji świadczeń pieniężnych? Najpierw sprawdza, jakie konta należą do dłużnika, a następnie zajmuje znajdujące się na nich środki w określonej wysokości. Tak jak pisaliśmy powyżej, urzędnik do miesiąc może zabrać do 50% twojej pensji w przypadku umowy o pracę, ale jednocześnie musi pozostawić ci na koncie kwotę minimalnego wynagrodzenia. Jeśli pracujesz na umowę zlecenie, komornik może zająć wszystkie środki, za wyjątkami opisanymi wyżej w artykule. Z kolei jeśli utrzymujesz się z renty lub emerytury, to kwota wolna od potrąceń wynosi 75% minimalnej emerytury. W przypadku dłużnika alimentacyjnego urzędnik nie może zabrać więcej niż 60% pensji. Warto pamiętać, że do wyżej opisanego sposobu ściągania świadczeń ma prawo tylko komornik. Takich działań nie może podjąć firma windykacyjna. Windykator posiada za to szereg innych metod, które często doprowadzają do skutecznego ściągnięcia długu jeszcze przed zgłoszeniem sprawy do komornika.
Urzędnik po zajęciu środków na kontach osoby zadłużonej może przejść do kolejnego etapu, czyli egzekucji z ruchomości i nieruchomości, jeśli wyegzekwowane środki nie pokryły całości zadłużenia. Urzędnik nie ma prawa zająć przedmiotów służących do codziennego funkcjonowania. Dla takich rzeczy zalicza się m.in. odkurzacz czy lodówka. Może być to też komputer - jeśli służy do pracy lub do spełniania potrzeb życia codziennego. Komornik nie może zająć rzeczy, które nie należą do dłużnika, nawet jeśli znajdują się w jego mieszkaniu. Konieczne będzie udowodnienie, że dany przedmiot należy do innego domownika. Warto pamiętać, że urzędnik ma prawo wejść do każdej nieruchomości, w której mieszka zadłużony. Dotyczy to także mieszkań wynajmowanych. Komornik może też zająć nieruchomości należące do osoby zadłużonej. Najpierw oszacuje jej wartość, a potem wyznaczy termin licytacji. Nie może on przypadać wcześniej niż dwa tygodnie po uprawomocnieniu się opisu i oszacowania oraz też przed uprawomocnieniem się wyroku, na podstawie którego wszczęto egzekucję. Żeby doszło do licytacji, wystarczy obecność jednego licytanta. Najniższa suma za nieruchomość trzy czwarte sumy oszacowania przez komornika. Wygrywa ta osoba, która zaoferuje najwyższą cenę.
Egzekucji komorniczej nie podlegają m.in.: niezbędne urządzenia domowe (jak np. Komornik to funkcjonariusz publiczny, którego postępowanie powinno być zgodne z prawem. W ramach wszelkich podejmowanych czynności komornik ma obowiązek kierowania się zasadami etyki zawodowej, ponadto jest również zobowiązany do nieujawniania informacji związanych ze sprawami, którymi w danym momencie się zajmuje. Jeżeli chodzi o uprawnienia, które przysługują komornikowi, może on legitymować osoby w celu potwierdzenia tożsamości. W ramach realizacji egzekucji komornik może zająć m.in.

Na wysokość zarobków komorników wpływa skuteczność egzekucji - Im więcej spraw zakończonych sukcesem, tym wyższe prowizje, lokalizacja kancelarii - rejony dużych miast z większymi długami dają większe przychody, ale też przyczyniają się do większej konkurencji, wartość prowadzonego długu - zarobki zależą od wartości ściąganych zobowiązań.
Doświadczony komornik w dużej kancelarii może liczyć na wynagrodzenie nawet powyżej 30 000 zł. Początkujący komornik zarabia 8 000 - 15 000 zł brutto miesięcznie.
| Poziom doświadczenia | Średnie miesięczne zarobki (brutto) |
|---|---|
| Początkujący | 8 000 - 15 000 zł |
| Doświadczony (w dużej kancelarii) | powyżej 30 000 zł |
Interesują Cię studia prawnicze? Poznaj kierunki prawno-administracyjne. Nie wiesz, w jakim mieście studiować?
tags: #jak #chodzic #po #blokach #komornik