Co się dzieje, gdy wierzyciel po cesji nie umorzy egzekucji u komornika?

Pandemia koronawirusa przyczyniła się do kłopotów finansowych wielu branż w kraju, efektem czego w ostatnim czasie na popularności zyskało zjawisko znane jako cesja wierzytelności. Przedsiębiorcy nie chcąc dochodzić swoich roszczeń w tak niepewnych czasach, decydują się na przeniesienie uprawnień przysługujących dotychczasowemu wierzycielowi na nabywcę, czyli dokonują cesji wierzytelności. Z chwilą dokonania cesji wierzytelności, nowy nabywca wysyła do nas taką informację. Wówczas, z chwilą sprzedaży takiego długu, poprzedni wierzyciel jakim z reguły jest bank, winien wystąpić do komornika z wnioskiem o umorzenie egzekucji na wniosek wierzyciela. Jest to konieczne, gdyż z chwilą dokonania cesji wierzytelności, taki podmiot nie jest już właścicielem takiego długu. Ale tutaj pojawia się problem. W blisko połowie spraw, banki nie informują komornika o dokonaniu cesji wierzytelności, nie występują do komornika z takim wniosek o umorzenie egzekucji, co w konsekwencji prowadzi do sytuacji, że komornik dalej dokonuje potrąceń na rzecz podmiotu, który nie jest już właścicielem takiego długu. W ten sposób zyskuje na tym zarówno bank, jak i nowy nabywca w postaci Funduszu. Jeśli wystąpimy do Banku czy Funduszu z żądaniem aby Ci wystąpili do komornika z wnioskiem o umorzenie egzekucji na rzecz pierwotnego wierzyciela to usłyszymy tłumaczenie, że nie ma takiej możliwości bo bank przekazuje te środki Funduszowi. A Fundusz oczywiście wystąpi do komornika z takim wnioskiem, ale pod warunkiem zawarcia z nim ugody. W konsekwencji dochodzi do sytuacji, gdzie mamy dwa podmioty, które domagają się tego samego zadłużenia. W takim wypadku w obrocie funkcjonowałyby dwa tytuły wykonawcze dotyczące tej samej wierzytelności.

Zdarzeniem, na podstawie którego zobowiązanie wygasło lub nie może być egzekwowane, jest zdarzenie materialnoprawne, z którym łączy się powstanie, zmiana albo wygaśnięcie stosunku prawnego. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego i przyjętym w tym zakresie orzecznictwem, zbycie wierzytelności objętej tytułem wykonawczym jest równoznaczne z wygaśnięciem zobowiązania w rozumieniu artykułu 840 paragraf 1 punkt 2 kpc między wierzycielem, który na swoją rzecz uzyskał tytuł wykonawczy, a wskazanym w tym tytule dłużnikiem. To co zabrał bank po tej dacie, będziemy żądać zwrotu. Aktualnie, prowadzimy sprawę gdzie Bank dokonywał potrąceń po ponad 2 latach od sprzedaży długu. Klienta dowiedziała się o tym dopiero jak firma Hoist skierowała sprawę do Sądu o ten sam dług.

Sytuacje, gdy przejście uprawnienia nastąpiło po powstaniu tytułu wykonawczego regulują przede wszystkim przepisy art. 8041 kpc oraz art. 8042 kpc. Stanowią one lex specialis w stosunku do przepisu art. 788 kpc i ustanawiają wyjątek od zasady, że nowy wierzyciel ma obowiązek uzyskania klauzuli wykonalności na swoją rzecz.

Wykazanie uprawnienia przed organem egzekucyjnym

W przepisie art. 8041 kpc ustawodawca przewidział możliwość wstąpienia do już toczącego się postępowania egzekucyjnego przez następcę prawnego, który nabył wierzytelność w trakcie trwania postępowania. Nowy wierzyciel wyrażając wolę wstąpienia do postępowania powinien spełnić dwa warunki: po pierwsze- wykazać przejście uprawnień dokumentem urzędowym lub dokumentem prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym, po drugie- musi dysponować zgodą dotychczasowego wierzyciela na wstąpienie na jego miejsce do trwającego postępowania egzekucyjnego.

Od niedawna regulację tę uzupełnia przepis art. 8042 kpc, dodany z dniem 21 sierpnia 2019 r. Rozszerza on możliwość dochodzenia roszczenia przez nabywcę wierzytelności bez potrzeby uzyskiwania klauzuli wykonalności na przypadki, gdy przejście uprawnienia nastąpiło po powstaniu tytułu wykonawczego, jednakże poprzednik prawny nie wszczął właściwego postępowania egzekucyjnego. Nowego wierzyciela obowiązują wówczas podobne ograniczenia dowodowe jak te wskazane w przepisie art. 8041 kpc, a więc do wniosku egzekucyjnego zobowiązany jest on załączyć tytuł wykonawczy na poprzednika prawnego oraz dokument urzędowy lub prywatny z podpisem urzędowo poświadczonym wykazujący sekwencję pomiędzy wierzycielem ujawnionym na tytule wykonawczym a wierzycielem domagającym się egzekucji. Nie musi natomiast przedkładać zgody pierwotnego wierzyciela.

Schemat postępowania przy cesji wierzytelności

Jakimi dokumentami można wykazać przejście uprawnień?

W praktyce największym problem jest rozróżnienie, które dokumenty mieszczą się w zakresie kategorii dokumentów wykazujących przejścia uprawnienia na inną osobę, w więc spełniają kryteria dokumentów urzędowych lub dokumentów prywatnych z podpisami urzędowo poświadczonymi. Najczęstszą formą zawierania umowy przelewu wierzytelności jest umowa w formie pisemnej z podpisami urzędowo poświadczonymi. Należy przy tym zaznaczyć, że zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2015 r., III CZP 15/15 urzędowe poświadczenie podpisu może być dokonane w innym czasie niż sama czynność prawna, na podstawie której po powstaniu tytułu egzekucyjnego uprawnienie wierzyciela przeszło na inną osobę. Wymagania dokumentu prywatnego z podpisem urzędowo poświadczonym spełniać będzie także dokument zawierający oświadczenie notariusza o istnieniu podpisów notarialnie poświadczonych na oryginale umowy, na podstawie której uprawnienie wierzyciela lub obowiązek dłużnika przeszły po powstaniu tytułu egzekucyjnego na inną osobę, złożone na poświadczeniu zgodności wyciągu z tej umowy z jej oryginałem, co również w przywołanej wyżej uchwale potwierdził Sąd Najwyższy.

Wykazanie przejścia uprawnienia, jak w postanowieniu z dnia 24 czerwca 2014 r., V ACz 577/14 potwierdził Sąd Apelacyjny w Katowicach, może być dokonane również za pomocą kopii dokumentów urzędowych, bądź prywatnych z podpisem urzędowo poświadczonym, poświadczonych za zgodność z oryginałem przez reprezentującego wnioskodawcę pełnomocnika, które przez fakt ich poświadczenia również nabywają charakteru dokumentu urzędowego potwierdzającego istnienie dokumentu źródłowego będącego podstawą przejścia uprawnień.

Największe wątpliwości mogą się rodzić, gdy umowa cesji wierzytelności spełnia wymagania co do formy, zgodnie z przepisami art. 8041 kpc oraz 8042 kpc, natomiast sam wykaz wierzytelności objętych umową znajduje się na oddzielnym nośniku danych- co raz częściej w formie elektronicznej. Jak stwierdził w postanowieniu z dnia 11 października 2018 r. Sąd Okręgowy, skoro umowa przelewu wierzytelności została notarialne poświadczona w zakresie podpisów stron tej umowy, to załącznik tej umowy, nie musi być odrębnie potwierdzany w takiej formie jak umowa. Zwłaszcza gdy figuruje na nim pieczęć notarialna, co wskazuje, iż załącznik ten jest częścią składową umowy przelewu wierzytelności.

Kiedy konieczne jest uzyskanie klauzuli wykonalności?

Może zdarzyć się tak, że komornik odmówi wszczęcia postępowania egzekucyjnego następcy prawnemu. Są to sytuacje kiedy zostanie załączony nieodpowiedni dokument jak np. niebędący dokumentem urzędowym ani prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym bądź z dokumentu nie wynika fakt przejścia uprawnienia po powstaniu tytułu wykonawczego albo do wniosku egzekucyjnego nie załączono żadnego dokumentu. Podkreślenia wymaga, że w razie niezłożenia odpowiednich dokumentów komornik wydaje postanowienie o o odmowie wszczęcia egzekucji bez uprzedniego wezwania do uzupełnienia braków wniosku. Postanowienie wydawane wyłącznie wierzycielowi. Na postanowienie komornika przysługuje skarga.

Co w takim przypadku powinien zrobić wierzyciel? Wierzyciel, chcąc rozpocząć egzekwowanie swoich należności, powinien złożyć w sądzie wniosek o nadanie tytułowi wykonawczemu klauzuli wykonalności ze stwierdzeniem przejścia uprawnień, na podstawie przepisu art. 788 kpc. Zatem droga do wszczęcia postępowania egzekucyjnego na rzecz nabywcy wierzytelności nieco się wydłuża. Wierzyciel musi jednakże pamiętać, że w momencie w którym wszczęcie lub dalsze prowadzenie egzekucji na zasadach przewidzianych w art. 8041 kpc i 8042 kpc jest możliwe, a następca prawny nie wykaże, że organ egzekucyjny prawomocnym postanowieniem nie dopuścił go do udziału w postępowaniu lub odmówił wszczęcia egzekucji, nie można na podstawie art. 788 kpc nadać klauzuli wykonalności.

Mając na względzie powyższe należy więc dodać, że wierzyciel, który przykładowo na skutek omyłki nie załączył do wniosku egzekucyjnego wymaganych dokumentów, choć w rzeczywistości nimi dysponuje, może mimo odmowy po raz kolejny złożyć wniosek do komornika sądowego o wszczęcie postępowania egzekucyjnego- nie występując do sądu z wyżej wspomnianym wnioskiem, a po prostu przekładając dokumenty, gdzie będzie wykazane przejście uprawnienia. Jeżeli zaś nabywca wierzytelności nie jest w posiadaniu takiego dokumentu, przysługuje mu uprawnienie do wytoczenia powództwa o ustalenie aktualnej treści stosunku prawnego, zgodnie z przepisem art. 189 kpc.

Jak bezpiecznie inwestować w wierzytelności HIPOTECZNE? 🤔🤔 Które fundusze sekurytyzacyjne wybrać?

Umorzenie postępowania egzekucyjnego

Umorzenie egzekucji może dotyczyć całego postępowania egzekucyjnego lub jego części. W przypadku umorzenia całego postępowania egzekucyjnego komornik umarza (kończy) całą sprawę. Żaden składnik majątku dłużnika nie jest już zajęty. Umorzenie egzekucji może też być częściowe. Może dotyczyć np. egzekucji skierowanej do określonych rzeczy lub praw.

Przykład 1.

Komornik na wniosek wierzyciela prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku dłużnika. Komornik zajął wynagrodzenie za pracę dłużnika oraz jego rzeczy ruchome - meble, sprzęt AGD. Został wyznaczony pierwszy termin licytacji tych rzeczy, ale nikt ich nie kupił. Wierzyciel złożył wniosek o wyznaczenie drugiego terminu licytacji. Ponownie rzeczy nie udało się sprzedać. Wierzyciel w tej sytuacji mógł złożyć wniosek o przejęcie rzeczy na własność, za cenę wywoławczą. Ponieważ tego nie zrobił, komornik umorzył egzekucję z niesprzedanych rzeczy. To oznacza, że dłużnik może nimi swobodnie dysponować, w tym - może je sprzedać.

Gdy dłużnik nie ma majątku

Często egzekucje komornicze są umarzane dlatego, że dłużnik nie ma majątku, z którego można by je skutecznie przeprowadzić: pracuje za minimalne wynagrodzenie, nie ma nieruchomości, wartościowych ruchomości, żadnego innego majątku. Takie egzekucje nie mogą się ciągnąć w nieskończoność. Dlatego obowiązuje zasada, że postępowanie egzekucyjne jest umarzane, jeśli jest oczywiste, że komornik ze ściągniętych kwot nawet nie pokryje kosztów egzekucyjnych. Postępowanie egzekucyjne umarza się z urzędu, jeżeli jest oczywiste, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych (art. 824 § 1 pkt 3 K.p.c.).

Przykład 2.

Komornik sądowy prowadzi egzekucję z majątku Jana Nowaka w celu wyegzekowania niespłaconych rat kredytu. Komornik ustalił, że Jan Nowak pracuje pobierając minimalne wynagrodzenie za pracę, nie ma oszczędności, majątku, z którego można by przeprowadzić skuteczną egzekucję. W związku z powyższym, komornik wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z mocy prawa. W wyniku umorzenia egzekucji, następuje uchylenie zajęcia wynagrodzenia za pracę, o czym komornik zawiadamia pracodawcę Jana Nowaka.

Gdy wcześniej egzekucję zawieszono

Zdarza się, że wierzyciel zamiast składać wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, składa wniosek o zawieszenie postępowania. Jaka jest różnica? W przypadku umorzenia egzekucji tracą moc wszystkie dokonane dotychczas czynności, następuje zakończenie postępowania. Komornik nie podejmuje nowych czynności. Przy zawieszeniu egzekucji postępowanie się nie kończy, trwa nadal. Co więcej, przy zawieszeniu egzekucji dokonane dotychczas przez komornika czynności pozostają w mocy. Jeśli np. komornik zajął wynagrodzenie za pracę, to po zawieszeniu egzekucji jest ono nadal zajęte, tyle, że pieniądze nie trafiają do wierzyciela, a na rachunek depozytowy. Komornik powinien się natomiast wstrzymać z nowymi czynnościami. Jeśli postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone, i następnie wierzyciel przez sześć miesięcy nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania - to komornik umorzy całe postępowanie egzekucyjne. Taki sam skutek nastąpi, jeśli wierzyciel w ciągu sześciu miesięcy nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania.

Umorzenie egzekucji na wniosek wierzyciela

To wierzyciel składa wniosek o wszczęcie egzekucji, wierzyciel może więc również złożyć wniosek o umorzenie egzekucji. I często tak się dzieje z różnych przyczyn - np. wierzyciel i dłużnik doszli do porozumienia w sprawie spłaty długu w ratach z pominięciem komornika.

Umorzenie egzekucji - uchylenie dokonanych czynności

Jakie są skutki umorzenia postępowania egzekucyjnego? Umorzenie egzekucji powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. Jeśli jakieś rzeczy lub prawa były zajęte przez komornika - to zajęcie przestaje obowiązywać. Jeśli np. komornik zajął meble dłużnika, po czym egzekucja została umorzona, to następuje uchylenie zajęcia tych rzeczy, dłużnik może nimi dowolnie dysponować, np. może je sam sprzedać.

Umorzenie egzekucji nie oznacza, że dłużnik “ma spokój” z długami już na zawsze. Umorzenie postępowania egzekucyjnego nie jest tym samym, co umorzenie długów. Mimo umorzenia egzekucji, długi nadal istnieją. Co więcej, wierzyciel może w przyszłości znowu złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji z majątku dłużnika. Nie można przecież wykluczyć, że w międzyczasie sytuacja dłużnika się poprawiła, np. podjął on lepiej płatna pracę czy otrzymał spadek.

Przykład 3.

Komornik prowadził postępowanie egzekucyjne przeciw Janowi Nowakowi, zadłużonemu na 50.000 zł plus odsetki ustawowe za opóźnienie w zapłacie. Komornik zajął i zlicytował samochód dłużnika. Po zaliczeniu uzyskanej ze sprzedażu auta kwoty najpierw na koszty postępowania i odsetki, potem na należność główną, do zapłaty nadal pozostawało 35.000 zł należności głównej. Po sprzedaży auta nie było już żadnych składników majątku dłużnika, z których możliwe byłoby przeprowadzenie egzekucji. W efekcie komornik umorzył postępowanie egzekucyjne i wydał wierzycielowi znajdujący się w aktach komorniczych wyrok z klauzulą wykonalności przeciw Janowi Nowakowi, z adnotacją, jaką kwotę już wyegzekwowano. Po dwóch latach wierzyciel uzyskał informację, że Jan Nowak dostał w spadku nieruchomość. Wierzyciel może złożyć nowy wniosek o wszczęcie egzekucji z majątku Jana Nowaka, bo dług nadal istnieje, nie został umorzony.

Umorzenie egzekucji a przedawnienie

Jeśli komornik umorzył postępowanie egzekucyjne, można odczekać i ponownie złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji. Robienie tego od razu po umorzeniu ma sens wtedy, gdy pojawiły się nowe informacje o majątku dłużnika. W przeciwnym razie sprawa skończy się ponownym umorzeniem. Ile czasu ma wierzyciel od umorzenia postępowania egzekucyjnego do złożenia kolejnego wniosku o wszczęcie egzekucji? Trzeba tu wziąć pod uwagę termin przedawnienia. Na szczęście dla wierzyciela jest on dość długi, choć w 2018 r. uległ skróceniu z 10 do 6 lat (art. 125 Kodeksu cywilnego). Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawnia się z uprawomocnieniem się orzeczenia, z tym że odsetki zasądzone w wyroku lub nakazie zapłaty „na przyszłość” przedawniają się z upływem trzech lat.

Art. 824 kpc. określa przypadki, w których dochodzi do umorzenia postępowania egzekucyjnego z urzędu - a więc niejako „automatycznie”, bez składania wniosku. Jedną z przyczyn takiego umorzenia jest tzw. bezskuteczność egzekucji. Co warto wiedzieć o znaczeniu tego przepisu Kodeksu postępowania cywilnego? Art. 824 kpc. Zgodnie z art. 824 kpc. W związku z tym umorzenie egzekucji komorniczej powinno nastąpić po wystąpieniu każdej z tych okoliczności. Organ egzekucyjny - a więc komornik sądowy - działa tu z urzędu. Ma on zatem obowiązek samodzielnie umorzyć postępowanie egzekucyjne w momencie, gdy stwierdzi zaistnienie którejś z wymienionych tu przesłanek. W każdym razie w orzecznictwie od dawna podnosi się, że bezskuteczność egzekucji utożsamia się z niebudzącą wątpliwości nieściągalnością wierzytelności od samej spółki, tj. stanem, w którym z okoliczności sprawy wynika niezbicie, że spółka nie ma majątku, z którego wierzyciel mógłby uzyskać zaspokojenie swojej należności. Aby więc móc zastosować art. 824 kpc. trzeba mieć niezbitą pewność, że faktycznie nie istnieją żadne możliwości przymusowego odzyskania od dłużnika jego należności. Wierzyciel, zwlekając ze złożeniem wniosku o rozpoczęcie postępowania egzekucyjnego w istocie działa na swoją własną niekorzyść, pogarszając szanse na pełne odzyskanie długu. Należy przy tym zaznaczyć, że wskazana tu lista ma charakter zamknięty. Z tego względu nie może być ona rozszerzona np. poprzez samego komornika czy wierzyciela, na rzecz którego prowadzi ją ustawodawca. W związku z powyższym warto pamiętać, że zakończenie egzekucji komorniczej z urzędu nie jest tym samym, co jej zakończenie na wniosek. Są to dwie zupełnie różne sytuacje prawne. W pierwszej z nich komornik działa z własnej inicjatywy oraz niejako „automatycznie” - a więc nawet bez złożenia wniosku o umorzenie. Nie oznacza to jednak, że niedopuszczalne jest skierowanie. Złożenie takiego pisma jest jak najbardziej dopuszczalne, a niekiedy wręcz pożądane. W końcu komornik może po prostu nie mieć świadomości, że powinien umorzyć postępowanie egzekucyjne. Jego dalsze prowadzenie w takich okolicznościach stanowi bardzo poważne uchybienie. Nie zmienia to faktu, że na podstawie art. 825 kpc. można złożyć wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Art. 824 kpc. w rzeczywistości stanowi rozbudowaną regulację, której stosowanie napotyka wiele praktycznych trudności. z oczywistych względów spłata zadłużenia powoduje zakończenie postępowania egzekucyjnego. Osobnym problemem jest bezczynność egzekucji. Na czym ona polega? W doktrynie i orzecznictwie najczęściej przyjmuje się, że postanowienie komornika o umorzeniu egzekucji z powodu jej bezskuteczności może zostać wydane wówczas, gdy pomimo skierowania egzekucji do wszystkich składników majątku dłużnika nie ma szans na uzyskanie kwoty wyższej, niż koszty samego postępowania. Z natury rzeczy wskazany tu mechanizm dotyczy jedynie egzekucji świadczeń pieniężnych. W końcu w przypadku, gdy przedmiotowe postępowanie dotyczy świadczeń niepieniężnych, to w ogóle nie może być mowy o uzyskaniu jakiejkolwiek sumy z egzekucji. Umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje także konieczność odpowiedniego rozliczenia kosztów tej procedury. Koszty komornicze po umorzeniu egzekucji - w zależności od okoliczności konkretnego przypadku - poniesienie dłużnik lub wierzyciel. Jednak w przypadku, gdy wierzyciel wykaże, że przyczyna umorzenia postępowania egzekucyjnego wiąże się ze spełnieniem świadczenia przez dłużnika w terminie miesiąca od dnia doręczenia dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji albo z zawarciem w tym terminie porozumienia między wierzycielem a dłużnikiem dotyczącego sposobu lub terminu spełnienia świadczenia, opłata ta obciąża dłużnika. Bezskuteczność egzekucji nie oznacza umorzenia długu. Tym samym wierzyciel nadal ma prawo domagać się od dłużnika spłaty swoich należności. Jednak ponowne wszczęcie egzekucji po umorzeniu możliwe jest pod warunkiem, że w sprawie pojawiły się jakieś nowe okoliczności. W związku z tym, gdy pojawi się bezskuteczność egzekucji, wierzyciel nie powinien składać broni, ale na bieżąco monitorować sytuację dłużnika.

Art. Umorzenie postępowania egzekucyjnego z urzędu - o którym mowa w art. 824 kpc. - oznacza, że to umorzenia dochodzi bez składania jakiegokolwiek wniosku. Choć oczywiście nie wyklucza to poinformowania komornika o tym, że zaszła któraś z okoliczności prowadzących do takiego umorzenia. Jedną z nich jest bezskuteczność egzekucji, a więc sytuacja, w której właściwie jasne jest, że nie da się odzyskać od dłużnika kwot przewyższających koszty samego postępowania, które przypadają komornikowi. W takich przypadkach prowadzenie egzekucji jest - niestety - po prostu pozbawione sensu.

Art. Umorzenie postępowania egzekucyjnego przez komornika zawsze otwiera pytania o to, co dalej w takiej sytuacji. Wszystko zależy od okoliczności konkretnego przypadku, jednak zawsze należy pamiętać, że umorzenie egzekucji nie oznacza umorzenia samego zobowiązania dłużnika. Postępowanie egzekucyjne - prowadzone w przypadku spraw cywilnych przez komornika sądowego, działającego przy sądzie rejonowym - ma celu przymusowe odzyskanie od wierzyciela należności, które jest on winny dłużnikowi. Oczywiście sam sposób egzekucji musi być dostosowany do ich charakteru. Zawsze jednak postępowanie egzekucyjne może zostać - w całości bądź w części - umorzone. Co dzieje się dalej? Umorzenie postępowania egzekucyjnego przez komornika - co dalej może zdarzyć się w takiej sytuacji, wyjaśnię w kolejnych częściach tekstu - następuje z urzędu lub na wniosek. Umorzenie postępowania egzekucyjnego pociąga za sobą ściśle określone skutki. Najważniejsze z nich określa art. 826 Kodeksu postępowania cywilnego. Dodatkowo warto pamiętać, że przed umorzeniem postępowania egzekucyjnego komornik może wysłuchać wierzyciela i dłużnika.

Powyżej wskazane regulacje określają co dalej, gdy komornik umorzył postępowanie. Mówiąc prostszym, mniej prawniczym językiem, umorzenie egzekucji oznacza, że dłużnik odzyskuje prawo swobodnego dysponowania wszystkim tym, co zostało zajęte przez komornika. Oczywiście chodzi tu o każdą z zajętych rzeczy lub praw. Jednocześnie umorzenie postępowania egzekucyjnego nie oznacza umorzenia samych długów, które były egzekwowane przez komornika. Wierzyciel zachowuje prawo domagania się realizacji przysługujących mu praw. Ponowne wszczęcie egzekucji po umorzeniu jest możliwe dopiero wówczas, gdy ustanie przyczyna, ze względu na którą doszło do umorzenia. Dlatego zawsze należy zbadać okoliczności konkretnego przypadku, a dopiero następnie ocenić, kiedy i na jakich warunkach będzie możliwy powrót do egzekucji komorniczej. Rada doświadczonego, zawodowego prawnika przeważnie ma tu wręcz bezcenny charakter. Jednak z praktycznego punktu widzenia postępowanie egzekucyjne najczęściej umarza się z tego powodu, że nie jest możliwe wyegzekwowanie sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. A więc wówczas, gdy dłużnik po prostu nie ma majątku, z którego można by przeprowadzić egzekucję. W takich okolicznościach wierzyciel powinien czekać, aż pojawi się majątek, z którego egzekucja stanie się możliwa. Z tych względów warto na bieżąco badać różnego rodzaju rejestry, które mogą pozwolić na ustalenie sytuacji majątkowej dłużnika. Przede wszystkim należy badać dotyczące go wpisy w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Ponadto dobrym pomysłem jest sięgnięcie po dane zawarte w różnego rodzaju rejestrach dłużników. Bardzo często pozwalają one na skorzystanie z funkcji alertów o wpisach zamieszczanych w stosunku do konkretnych osób bądź instytucji. Znacząco ułatwia to bieżące śledzenie sytuacji dłużnika, w stosunku do którego umorzono postępowanie egzekucyjne.

Postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika sądowego może zostać umorzone z urzędu lub na wniosek. Przy czym zawsze okoliczności, ze względu na które może dojść do umorzenia określa Kodeks postępowania cywilnego. Jednak do umorzonej egzekucji można wrócić. Dzieje się tak wówczas, gdy ustaną przyczyny, które legły u podstaw umorzenia. W każdym razie każdy wierzyciel powinien pamiętać, że umorzenie egzekucji nie stanowi ostatecznego zamknięcia mu drogi do odzyskania swoich należności od dłużnika. W artykule zostaną przedstawione zagadnienia dotyczące zawieszenia i umorzenia egzekucji, niezależnie czy będą to przesłanki ustawowe, czy też wola wierzyciela będąca następstwem porozumieniem z dłużnikiem co do spłaty.

Egzekucja komornicza często postrzegana jest jako najskuteczniejsza droga do odzyskania długu. Nie zawsze jednak będzie to prawdą. Prowadzenie egzekucji oraz dokonane przez Komornika zajęcia niejednokrotnie mogą pogorszyć już i tak trudną sytuację dłużnika i często zniweczyć jego zdolność do generowania przychodu. Tym samym, wierzyciel działając w swoim najlepszym interesie może nieświadomie pomniejszyć wymierną wartość odzyskanych środków. Powyższe odnosi się w głównej mierze do dłużników (w tym przedsiębiorców), których majątek będzie niewystarczający na spłatę długów, a tym samym stopień zaspokojenia wierzycieli będzie w znacznym stopniu uzależniony od zdolności zarobkowych dłużnika. Niewątpliwie, kluczowym dla sytuacji obu stron będzie podejmowanie przez dłużnika prób porozumienia z wierzycielami i to niezależnie od tego czy wierzytelność znajduje się na etapie przedsądowym, sądowym czy już egzekucyjnym.

Zawieszenie egzekucji

Z zawieszeniem egzekucji mamy do czynienia w sytuacji gdy z powodu przemijającej przeszkody nie można prowadzić egzekucji. Komornik zawiesi postępowanie egzekucyjne gdy dłużnik lub wierzyciel nie mają zdolności procesowej ani przedstawiciela ustawowego. Również śmierć wierzyciela lub dłużnika będzie stanowić przeszkodę skutkującą zawieszeniem postępowania - do czasu ustania przeszkody, czyli do chwili ustalenia spadkobierców, ustanowienia zarządcy sukcesyjnego, bądź ustanowienia kuratora spadku. Komornik może również zawiesić egzekucję na wniosek wierzyciela, a w wyjątkowych sytuacjach również na wniosek dłużnika, tj. gdy sąd zawiesił natychmiastową wykonalność tytułu, wstrzymał jego wykonalność bądź dłużnik dał wystarczające zabezpieczenie.

Umorzenie egzekucji

Umorzenie egzekucji jest formą jej zakończenia. Należy rozróżnić sytuacje gdy Komornik umarza postępowanie z urzędu (niezależnie od woli wierzyciela) oraz gdy czyni to na wniosek dłużnika (w przypadku przedawnienia), czy też wierzyciela (niekiedy za zgodą Sądu lub uprawnionego organu). Więcej uwagi wypada poświęcić sytuacji gdy Komornik umarza postępowanie z urzędu. Zgodnie z art. 824 k.p.c. Komornik musi to uczynić gdy: egzekucja nie należy do organów sądowych, gdy wierzyciel lub dłużnik nie ma zdolności sądowej albo gdy egzekucja ze względu na jej przedmiot lub na osobę dłużnika jest niedopuszczalna, jeżeli jest oczywiste, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych, jeżeli wierzyciel w ciągu sześciu miesięcy nie dokonał czynności potrzebnej do dalszego prowadzenia postępowania lub nie zażądał podjęcia zawieszonego postępowania, jeżeli prawomocnym orzeczeniem tytuł wykonawczy został pozbawiony wykonalności albo orzeczenie, na którym oparto klauzulę wykonalności, zostało uchylone lub utraciło moc, jeżeli egzekucję skierowano przeciwko osobie, która według klauzuli wykonalności nie jest dłużnikiem, i która sprzeciwiła się prowadzeniu egzekucji, albo jeżeli prowadzenie egzekucji pozostaje z innych powodów w oczywistej sprzeczności z treścią tytułu wykonawczego.

Restrukturyzacja i egzekucja

Jedną z podstaw zawieszenia egzekucji jest restrukturyzacja. Z dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego zawieszeniu ulegają egzekucje wszczęte i prowadzone do majątku dłużnika. Podobnie, Komornik zawiesi postępowanie po obwieszczeniu o ustaleniu dnia układowego w postępowaniu o zatwierdzenie układu. Takie zawieszone postępowanie w razie niepowodzenia restrukturyzacji będzie podjęte na nowo. Jednakże, w przypadku sukcesu restrukturyzacji i przyjęcia układu, postępowanie egzekucyjne będzie umorzone zaś dłużnik będzie realizował spłaty na rzecz wierzycieli zgodnie z harmonogramem wynikającym z układu. Z chwilą otwarcia postępowania i obwieszczenia o dniu układowym nie można wszcząć nowych egzekucji do majątku dłużnika oraz ustanawiać zabezpieczeń. Gdyby jednak Komornik wszczął takie postępowanie to będzie musiał je umorzyć z urzędu, zaś zajęcia uchylić. Co więcej, na wniosek dłużnika lub zarządcy Sędzia-komisarz może uchylić zajęcia egzekucyjne dokonane przed otwarciem postępowania. Oznacza to, że nowe środki finansowe nie będą podlegały zajęciu, a zajęte wcześniej, jeśli nie zostały przekazane jeszcze do wierzycieli - wrócą do masy sanacyjnej. Nie dotyczy to jednak postępowania o zatwierdzenie układu, gdzie o ile nowe zajęcia są niedopuszczalne, to dotychczasowe pozostaną w mocy.

Q&A

Jak uwolnić się od egzekucji komorniczej?

Komornik prowadzi egzekucję na wniosek wierzyciela i to wierzyciel jest dysponentem postępowania egzekucyjnego. O ile nie zaistnieją przesłanki do umorzenia postępowania (z urzędu bądź z mocy prawa) to jedynie porozumienie z wierzycielem może prowadzić do umorzenia egzekucji.

Kiedy komornik umarza długi?

Komornik z urzędu umarza postępowanie egzekucyjne w całości lub w części w sytuacji przewidzianej prawem (patrz. art. 824 k.p.c.) Komornik może również umorzyć egzekucję na wniosek (patrz. art. 825 k.p.c.). Komornik nie może jednak umorzyć długów.

Co może zrobić komornik jak nic nie mam?

Komornik prowadzi egzekucję ze składników majątku należących do dłużnika. Brak majątku nie stoi jednak na przeszkodzie by wierzyciel w drodze zajęcia zaspokoił się chociażby z wynagrodzenia dłużnika za pracę - w zakresie ponad kwotę wolną od zajęć.

Jak długo komornik może prowadzić egzekucję?

Postępowanie egzekucyjne winno zmierzać do pełnego zaspokojenia wierzyciela w jak najkrótszym terminie. Nie oznacza to jednak, że Komornik jest ograniczony ramami czasowymi.

tags: #po #cesji #wierzyciel #nie #umorzyl #egzekucji