Abonament RTV: Wezwanie do zapłaty i tytuł egzekucyjny – co musisz wiedzieć?
Temat abonamentu radiowo-telewizyjnego od lat budzi kontrowersje, szczególnie w kontekście jego egzekwowania. Choć abonament RTV potocznie nie jest traktowany jak podatek, to z prawnego punktu widzenia ma charakter daniny publicznej. Wiele osób, zwłaszcza młodsze pokolenia wychowane w erze internetu, nie rozumie instytucji obowiązkowego abonamentu i konsekwencji jego niepłacenia, takich jak zajęcie komornicze za abonament RTV.
Zaległości w abonamencie RTV mogą być egzekwowane przez urzędy skarbowe na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zaległe zobowiązania z tytułu abonamentu RTV przedawniają się jak zobowiązania podatkowe, tzn. po upływie 5 lat. Obowiązek uiszczania należności dotyczy wyłącznie osób, które posiadają zarejestrowany odbiornik radiowy lub telewizyjny. Zobowiązanie to nie jest przypisane do adresu zamieszkania, lecz do konkretnej osoby, która dokonała rejestracji.
Poczta Polska, działając jako operator, wysyła upomnienie. Jeżeli domniemany dłużnik, mimo wezwania, dobrowolnie nie zapłaci wskazanej kwoty, do wysokości tej kwoty zostanie wystawiony tytuł wykonawczy egzekwowany w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tytuł wykonawczy zostanie doręczony domniemanemu dłużnikowi listem poleconym przez operatora pocztowego. To właśnie naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym i to on, a nie komornik, wysyła zawiadomienie o zajęciu Twojego wynagrodzenia, emerytury, renty czy rachunku bankowego.
Warto pamiętać, że Poczta Polska wysłała ponad 118 000 wezwań do zapłaty w 2024 roku. Wystawiono 21 000 tytułów wykonawczych. Tylko w województwie kujawsko-pomorskim przeprowadzono 880 zajęć zaległości abonamentowych - wyegzekwowano 770 000 zł. To nie są groźby, to są realne zajęcia kont, pensji i emerytur.
Kiedy powstaje obowiązek zapłaty abonamentu RTV?
Zgodnie z ustawą z dnia 21 kwietnia 2005 roku o opłatach abonamentowych, za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Obowiązek abonamentowy ciąży nie tylko na tych, którzy telewizor mają i go używają, ale także na tych osobach, które w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 16 czerwca 2005 r. miały już zarejestrowany odbiornik. Tak więc niezależnie od tego, czy zarejestrowanie odbiornika miało miejsce pod rządami obecnie obowiązującej ustawy czy też wcześniej obowiązujących przepisów, jeżeli odbiorca go nie wyrejestrował - istnieje obowiązek uiszczania opłat za jego używanie, który w razie jego niewykonania podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.
Posiadanie radia w samochodzie (zarówno prywatnym, jak i firmowym) również rodzi obowiązek rejestracji i opłacania abonamentu (tylko radiowego). Kara za nieopłacenie abonamentu RTV za radio w samochodzie to trzydziestokrotność opłaty podstawowej obowiązującej w danym roku. W roku 2025 jest to zatem 261 albo nawet 819 zł. Poczta Polska ma prawo naliczyć opłaty abonamentowe nawet za 5 lat wstecz. W skrajnym przypadku kara za brak abonamentu za radio w samochodzie wyniesie 713 lub 2279 zł.
Ryzyko egzekucji dotyczy wyłącznie i bezwzględnie osób, które w przeszłości zarejestrowały odbiornik RTV i nigdy go nie wyrejestrowały. Posiadanie samego telewizora czy radia nie rodzi automatycznie obowiązku zapłaty, jeśli nie dokonało się aktu rejestracji. Poczta Polska nie ma „szklanej kuli” i nie wie, kto posiada odbiornik. Jeśli nigdy nie rejestrowałeś telewizora lub radia, możesz spać spokojnie.
Przedawnienie opłat abonamentowych
W orzecznictwie sądów administracyjnych przesądzono ponad wszelką wątpliwość, iż do przedawnienia abonamentu radiowo-telewizyjnego zastosowanie ma art. 70 § 1 ordynacji podatkowej, zgodnie z którym to przepisem zobowiązanie przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności opłaty abonamentowej. Oznacza to, że urząd skarbowy może skutecznie ścigać Cię tylko za zaległości z ostatnich 5 lat. Jeśli otrzymasz tytuł wykonawczy obejmujący starsze okresy (np. 2018 rok), masz pełne prawo złożyć do organu egzekucyjnego (naczelnika urzędu skarbowego) zarzut przedawnienia należności. Prawidłowo podniesiony zarzut powinien skutkować umorzeniem egzekucji w zakresie przedawnionego długu. Należy przy tym także pamiętać, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Pan Jan Kowalski otrzymał w 2024 roku wezwanie do zapłaty zaległości z tytułu abonamentu RTV za lata 2013-2018. Zgodnie z art. 70 ustawy Ordynacja podatkowa, roszczenia z tytułu opłat abonamentowych przedawniają się po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Oznacza to, że opłaty za lata 2013-2018 uległy już przedawnieniu. Należy jednak pamiętać, że termin przedawnienia może zostać przerwany lub zawieszony, na przykład przez wszczęcie postępowania egzekucyjnego lub doręczenie upomnienia. Warto więc dokładnie analizować daty w otrzymanych pismach.
Jak się bronić przed roszczeniami Poczty Polskiej?
Otrzymanie tytułu wykonawczego z urzędu skarbowego to nie koniec świata. To sygnał do podjęcia konkretnych, prawnych działań. W ramach postępowania egzekucyjnego w administracji masz prawo do składania zarzutów na tytuł wykonawczy (np. jeśli zawiera błędy). Aby wniesienie zarzutów mogło być skuteczne, należy to uczynić w terminie 7 dni od daty otrzymania tytułu wykonawczego. Podstawowym zarzutem, jaki warto podnieść w przypadku egzekucji opłat abonamentowych jest zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty, tj. zarzut w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 33 § 1 pkt. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W takiej sytuacji - jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 20 lutego 2018 r., sygn.akt I SA/Gl 1304/17 i Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn.akt I SA/Sz 31/17 - obowiązkiem wierzyciela jest wykazanie faktu rejestracji przez zobowiązanego odbiornika RTV.
Warto również, aby uniknąć problemów w przyszłości, niezwłocznie wyrejestrować stary odbiornik, jeśli już go nie używasz. Można to zrobić w każdej placówce Poczty Polskiej. Co do zasady, nie masz obowiązku wpuszczać kontrolera do swojego domu czy mieszkania. Konstytucja gwarantuje nienaruszalność miru domowego. Kontroler z Poczty Polskiej, w przeciwieństwie do komornika, nie ma uprawnień do wejścia na prywatną posesję bez Twojej zgody. Odmowa wpuszczenia nie stanowi podstawy do nałożenia jakiejkolwiek kary.
Umorzenie opłat abonamentowych i rozłożenie ich na raty
Jeśli Twój dług nie jest przedawniony, ale znajdujesz się w trudnej sytuacji życiowej, masz drugą furtkę. Ustawa o opłatach abonamentowych przewiduje możliwość umorzenia lub rozłożenia na raty zaległości. Wniosek o umorzenie lub rozłożenie na raty należy złożyć do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (KRRiT), powołując się na „szczególne względy społeczne lub przypadki losowe”. W praktyce oznacza to udokumentowanie swojej trudnej sytuacji materialnej (niskie dochody), zdrowotnej (choroba, niepełnosprawność) lub rodzinnej. Do wniosku warto dołączyć dokumenty potwierdzające Twoją trudną sytuację finansową, np. zaświadczenie o zarobkach, dowody na wysokie koszty leczenia czy rachunki. Warto mieć na uwadze, że decyzja o umorzeniu jest podejmowana indywidualnie i zależy od uznania KRRiT.
Zwolnienia z abonamentu RTV
Ustawa przewiduje szeroki katalog zwolnień z obowiązku zapłaty opłaty abonamentowej. Do opłat nie są zobowiązane m.in. osoby, które ukończyły 75. rok życia. Zwolnienie z mocy prawa następuje z miesiącem następującym po miesiącu ukończenia 75 roku życia. Osoby po 60. roku życia mogą być zwolnione z opłat, jeśli mają ustalone prawo do emerytury, a jej wysokość nie przekracza miesięcznie 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Zwolnieni są również niepełnosprawni ze znacznym lub umiarkowanym stopniem, osoby niesłyszące, niewidome z orzeczeniem, a także osoby spełniające kryterium dochodowe. Pełna lista jest dostępna na stronie KRRiT. W większości przypadków (poza osobami po 75. roku życia), aby skorzystać ze zwolnienia, musisz złożyć wniosek w placówce pocztowej wraz z dokumentami potwierdzającymi uprawnienie.
Jak legalnie uniknąć płacenia abonamentu telewizyjnego
Statystyki abonamentu RTV w Polsce
tags: #wezwanie #abonament #rtv #tytul #egzekucyjny