Różnica między windykacją a egzekucją komorniczą: kompleksowy przewodnik po polskim prawie dochodzenia należności
Wierzyciel, który nie otrzymuje od dłużnika zapłaty swoich należności, często próbuje wyegzekwować je w granicach obowiązującego w Polsce prawa. Może oddać sprawę do sądu w celu wszczęcia egzekucji przez komornika lub skorzystać z usług firmy windykacyjnej. Oba podmioty zajmują się windykacją, jednak ich zakres działań oraz uprawnienia są diametralnie różne.
Podstawowa różnica prawna i organizacyjna
Już na poziomie formalnym widać pierwszą istotną różnicę. Windykator działa jako podmiot prywatny, natomiast komornik jest funkcjonariuszem publicznym, działającym przy sądzie rejonowym, na podstawie Ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Działający na zlecenie wierzyciela komornik może prowadzić egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego, którym może być np. wyrok sądu, ugoda lub akt notarialny. Inaczej niż windykacja, komornik ma szerokie uprawnienia, które umożliwiają mu skuteczną egzekucję należności.
Zakres działań: windykacja a egzekucja
Przedstawiciel windykacji jest natomiast pracownikiem prywatnej firmy, która również zajmuje się odzyskiwaniem należności. Jednak nie ma ona takich samych narzędzi jak komornik. Windykator może prowadzić jedynie działania polubowne, czyli podejmować czynności windykacyjne mające na celu nakłonienie dłużnika do spłaty długu. Nigdy nie należy zapominać, że choć windykator może podejmować działania w celu odzyskania wierzytelności, to nie jest on organem egzekucyjnym. Z tego względu nie może samodzielnie zajmować majątku czy wynagrodzenia dłużnika, ani nawet żądać informacji o jego stanie posiadania.
A czy firma windykacyjna może oddać sprawę do komornika? Owszem może, jednak wyłącznie w przypadku, gdy wierzyciel udzieli jej stosownego pełnomocnictwa. Warto w tym przypadku zwrócić uwagę na fakt, że firmy prowadzące windykację często skupują długi od wierzycieli, formalnie zajmując ich miejsce.
Etap windykacyjny: polubowny i sądowy
Windykacja a egzekucja - to dwa pojęcia, które przedsiębiorcy często mylą. Brzmią podobnie i odnoszą się do odzyskiwania pieniędzy, jednak oznaczają co innego. Windykacja poprzedza egzekucję. Gdzie kończy się etap windykacyjny, a zaczyna egzekucyjny? Po czym poznać, że czas skorzystać z pomocy komornika?
Tak jak zasygnalizowaliśmy we wstępie, windykacja to etap poprzedzający egzekucję. Celem jednego i drugiego procesu jest nakłonienie dłużnika do szybszej zapłaty. Metody perswazji wykorzystywane w windykacji, są jednak zupełnie inne niż w przypadku egzekucji.
Windykacja to proces dochodzenia należności - realizowany przy pomocy wszystkich zgodnych z prawem środków. Windykacja może być polubowna i sądowa. Środki windykacyjne to m.in.: telefony do dłużnika, wysyłka wezwań do zapłaty, czy dodanie danych klienta na giełdę długów lub do BIG (windykacja polubowna). To również skierowanie do sądu sprawy o zapłatę, jeśli działania polubowne nie przyniosą oczekiwanego efektu (windykacja sądowa).
Egzekucja to natomiast proces dochodzenia należności przez komornika. Ma miejsce, gdy dłużnik, mimo uzyskanego wyroku sądu, nadal nie reguluje zaległych zobowiązań. Komornik może wobec dłużnika stosować środki przymusu. Środki przymusu wykorzystywane przez komornika to m.in. wezwanie dłużnika do złożenia wykazu majątku, czy zajęcie należących do niego ruchomości lub nieruchomości. Komornik ma też kompetencje takie jak sprzedaż majątku dłużnika w drodze licytacji lub zajęcie jego rachunków bankowych. Może też poprosić o pomoc policję, gdy dłużnik odmawia wpuszczenia go do domu czy na posesję.
Trzy etapy odzyskiwania należności
- Windykacja polubowna - pierwsza linia kontaktu wierzyciela z dłużnikiem, prowadzona bez udziału sądu.
- Windykacja sądowa - po próbach polubownych, skierowanie sprawy do sądu w celu uzyskania wyroku lub nakazu zapłaty.
- Egzekucja - etap przymusowy prowadzony przez komornika po uzyskaniu tytułu wykonawczego i klauzuli wykonalności.
Kto prowadzi windykację i egzekucję?
Różnice pomiędzy windykacją a egzekucją są też znaczne, jeśli chodzi o osoby upoważnione do prowadzenia tych procesów. Etap windykacji sądowej - z oczywistych względów - prowadzi sąd. Katalog osób, które mogą prowadzić windykację polubowną, jest natomiast znacznie szerszy. Są to: wierzyciel osobiście, firma windykacja zlecona przez wierzyciela, kancelaria prawna działająca na podstawie pełnomocnictwa wierzyciela. Decyzję o tym, czy prowadzić windykację samodzielnie, czy skorzystać z pomocy profesjonalistów, warto podejmować świadomie. Samodzielne prowadzenie windykacji jest tańsze i pozwala zachować większą kontrolę nad całym procesem. Wymaga jednak poświęcenia pewnej ilości czasu. Skorzystanie z pomocy kancelarii prawnej lub firmy windykacyjnej jest natomiast bez wątpienia szybsze, ale droższe.
Kto prowadzi egzekucję? Egzekucję prowadzi komornik - i tylko on. Warto to podkreślić bardzo wyraźnie raz jeszcze! Komornik jest funkcjonariuszem publicznym i tylko on zajmuje się wykonywaniem wyroków sądów cywilnych w drodze tzw. przymusu egzekucyjnego. Etapu egzekucyjnego i środków przymusu nie może stosować wierzyciel osobiście, ani wynajęta przez niego firma windykacyjna. To bardzo ważne, aby o tym pamiętać...
Przykład ilustrujący różnicę
Pani Anna, programistka, ma dłużnika. Zleciła windykację firmie windykacyjnej, która przekraczała kompetencje, nękała telefonu i doliczała kwoty nie wynikające z przepisów. Efekt: skargi do Komisji Nadzoru Finansowego i UOKiK, a także utrata reputacji. To pokazuje, że windykacja musi być prowadzona zgodnie z prawem i etyką, a egzekucja pozostaje ostatecznością.
Co nie wolno robić windykatorowi?
- Stosować groźby, zastraszać ani podawać nieprawdziwych informacji o uprawnieniach.
- Nadużywać prywatności ani wchodzić do domu bez zgody dłużnika.
- Dochodzić do informacji o majątku w sposób nieuprawniony.
Przedawnienie długu i jego wpływ na windykację i egzekucję
Przedawnienie długu to istotna kwestia zarówno z perspektywy windykacji, jak i egzekucji. Ogólny termin przedawnienia roszczeń majątkowych w Polsce wynosi 6 lat (dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą - 3 lata). Windykacja przedawnionego długu jest możliwa, ale dług może być odrzucony przez dłużnika z powodu przedawnienia. Od 2018 roku sąd bierze przedawnienie pod uwagę z urzędu w sprawach z konsumentami. W przypadku egzekucji, jeśli wierzyciel uzyskał tytuł wykonawczy, egzekucja może trwać do 10 lat od uprawomocnienia wyroku, a sam wyrok przerywa bieg terminu przedawnienia.
Podsumowanie praktyczne: kiedy co wybrać?
Najkorzystniejsze są przypadki, w których wierzyciel na tyle dobrze przeprowadzi windykację polubowną, że pomoc sądu i komornika nie będą konieczne. Windykacja online w systemie Vindicat.pl pokazuje, że można odzyskiwać należności szybko i bez angażowania sądu lub komornika, a koszty są transparentne i zależą od efektu. Jednak w sytuacjach, gdy windykacja nie przynosi rezultatów, konieczne jest przejście do windykacji sądowej, a następnie egzekucji komorniczej. Każdy dzień zwłoki w podjęciu windykacji działa na niekorzyść wierzyciela, dlatego ważna jest szybka, skuteczna i zgodna z prawem współpraca z profesjonalistami.
Skuteczna egzekucja komornicza może pozostawić cię z niczym | BEST S.A.
Przydatne akcenty praktyczne
- Windykacja polubowna - kontakty telefoniczne, listy, wezwania do zapłaty, czasem wpisy do BIG InfoMonitor.
- Windykacja sądowa - wyrok lub nakaz zapłaty z klauzulą wykonalności.
- Egzekucja komornicza - zajęcia ruchomości, nieruchomości, rachunków, wynagrodzenia; możliwe licytacje.
tags: #windykacja #i #egzekucja #oplaty