Jak sprzedać wierzytelność? Kompleksowy przewodnik
Jeśli prowadzisz działalność gospodarczą i posiadasz dłużników, pewnie słyszałeś o możliwości sprzedaży wierzytelności. Sprzedaż wierzytelności to jeden ze sposobów na pozbycie się niewygodnego dłużnika, po którą wierzyciele sięgają stosunkowo często. Sprzedaż długów, powstałych w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, polega na przeniesieniu ich w drodze umowy ze zbywcy (starego wierzyciela) na nabywcę (nowego wierzyciela).
Wierzyciel może sprzedać długi już istniejące, oraz wierzytelności, których termin wymagalności jeszcze nie nadszedł. Chodzi tu przede wszystkim o sytuacje, w których samo zobowiązanie już istnieje, ale np. termin zapłaty faktury VAT nadal nie nastąpił. Tego typu wierzytelności również można sprzedać w drodze cesji.
Co to jest i na czym polega sprzedaż wierzytelności?
Sprzedaż wierzytelności dochodzi do skutku poprzez zawarcie umowy, zwanej umową cesji. Strony tej umowy to cedent (zbywca) oraz cesjonariusz (nabywca). Wierzyciele, którzy chcą sprzedać przysługujące im wierzytelności, najczęściej wystawiają je na tzw. giełdach długów. Są to specjalne miejsca w sieci, w których wierzyciel może wystawić dług na sprzedaż. Warto wybrać pewną i bezpieczną giełdę długów.
Sprzedaż wierzytelności - czy to legalne?
Odpowiedź na to pytanie brzmi - tak. Art. 509 kodeksu cywilnego stanowi, że „wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania”. Ten sam artykuł mówi również, że w związku z takim przeniesieniem, „wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki”. Ten przepis Kodeksu Cywilnego co do zasady nie wzbudza większych wątpliwości - wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią, czyli m.in. sprzedać wierzytelność. Istnieje jednak kilka ograniczeń w tym zakresie.
Warto również pamiętać, że w polskim prawie obowiązuje tzw. zasada swobody umów. Można z niej wywieść, że zasadniczo obrót wierzytelnościami jest dozwolony. W umowie pomiędzy dłużnikiem, a wierzycielem można zastrzec prawo wierzyciela do sprzedaży długu.
Pewne wątpliwości w zakresie możliwości sprzedaży długów na giełdzie długów, spowodowało niedawne wejście w życie przepisów RODO - Rozporządzenia Ogólnego o Ochronie Danych Osobowych. Rozporządzenie wprowadza znaczne ograniczenia w przedmiocie przetwarzania danych osobowych, w tym - w upublicznianiu ich. Po wejściu w życie przepisów RODO, wystawianie wierzytelności na sprzedaż na giełdach długów, wraz z podaniem pełnych danych dłużnika, nadal jest legalne.
Kiedy wierzyciel nie może sprzedać długu?
Wiesz już, że co do zasady, wierzyciel może sprzedać dług. Wyjątki od zasad w polskim prawie zdarzają się jednak bardzo często. Ograniczenia w tym zakresie mogą wynikać z:
- Ustawy - wynikają z regulacji prawnych powszechnie obowiązujących i ani wierzyciel, ani dłużnik nie ma na nie wpływu.
- Umowy - wynikają z postanowień umowy zwartej pomiędzy wierzycielem, a dłużnikiem.
- Właściwości zobowiązania - chodzi tu o pewne szczególne zobowiązania, które muszą być wykonane na rzecz jednej, konkretnej osoby. Wierzyciel nie może ich więc zbyć i przerzucić swojego prawa na kogoś innego.
Ograniczenia ustawowe sprzedaży wierzytelności
Ograniczenia wynikające z ustawy wynikają przede wszystkim z zawartej pomiędzy dłużnikiem, a wierzycielem umowy o pracę. Wynika to m.in. z art. 84 Kodeksu Pracy i dotyczy wynagrodzeń za pracę, prowizji itp. Ponadto, wierzyciel nie może sprzedać wierzytelności, jeśli przysługują mu tzw. prawa niezbywalne z mocy ustawy. Prawa niezbywalne z mocy ustawy to m. in. prawo pierwokupu, prawo odkupu, służebności osobiste czy też prawo dożywocia. Będą to również roszczenia wynikające ze szkód na osobie (art. 444-448 Kodeksu Cywilnego), za wyjątkiem tych, które są już wymagalne, zostały uznane na piśmie albo przyznane prawomocnym orzeczeniem.
Warto również wiedzieć, że dodatkowe wymogi związane z przeniesieniem wierzytelności będą miały zastosowanie w przypadku przeniesienia hipoteki. Mówi o nich art. 79 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz art. 17 tej samej ustawy (w przypadku tzw. zastawu rejestrowanego).
Jeśli w Twoim przypadku wierzytelność powstała jednak wskutek niewywiązania się przez dłużnika z umowy lub nieopłacenia przez niego faktury VAT, najprawdopodobniej żadne z ograniczeń ustawowych nie będzie Cię dotyczyło. Wyjątkiem będzie sytuacja, w której Ty i dłużnik zastrzegliście w umowie, że wierzytelność nie może być sprzedana.
Ograniczenia umowne sprzedaży wierzytelności
Ograniczenia umowne wynikają ze stosunku prawnego pomiędzy wierzycielem, a dłużnikiem - a zatem ich źródłem jest po prostu zawarta pomiędzy stronami umowa. Najczęściej w umowie ograniczenie takie znajduje się w postaci odpowiedniej klauzuli, wyłączającej możliwość dokonywania sprzedaży wierzytelności wynikającej z umowy. Czy taka możliwości jest legalna, skoro art. 509 Kodeksu Cywilnego stanowi, że istnieje możliwość przeniesienia wierzytelności na inną osobę? Tak - wynika to ze wspomnianej już wyżej zasady swobody umów. Jeśli wierzyciel sprzeciwi się postanowieniom umowy i sprzeda wierzytelność - umowa cesji nie będzie nieważna. Jej skuteczność w takim przypadku zależy od zachowania dłużnika. Jeśli dłużnik zgodzi się na przelew, umowa będzie wobec niego skuteczna.
Pan Dariusz, właściciel firmy budowlanej, zawarł umowę z Panem Krzysztofem - podwykonawcą. Niestety, firma Pana Dariusza wpadła w kłopoty finansowe i niedługo po zakończeniu robót, okazało się, że nie będzie w stanie zapłacić podwykonawcom. Pan Krzysztof, licząc się z tym, że odzyskanie pieniędzy od Pana Dariusza będzie w tej sytuacji bardzo trudne, postanowił sprzedać wierzytelność. Znalazł nawet nabywcę- firmę „ABC” skupującą wierzytelności. Niestety, zanim doszło do transakcji, okazało się, że umowa pomiędzy Panem Dariuszem, a Panem Krzysztof zawierała klauzulę, zabraniającą sprzedaży długu. Pomimo to, Pan Krzysztof wraz z firmą skupującą wierzytelności, postanowili zawrzeć umowę cesji. Liczyli na to, że Pan Dariusz wyrazi zgodę na sprzedaż już po zawarciu umowy. Niestety, tak się nie stało. Pan Dariusz wiedział, że firma „ABC”, jako profesjonalista, będzie dochodziła długu znacznie bardziej agresywnymi metodami. Nie zgodził się więc na sprzedaż. Umowa sprzedaży pomiędzy Panem Krzysztofem, a firmą „ABC” będzie zatem wobec Pana Dariusza bezskuteczna.
Ograniczenia wynikające z właściwości zobowiązania
Ograniczenia w możliwości sprzedaży wierzytelności, wynikające z właściwości zobowiązania dotyczą przede wszystkim praw ściśle powiązanych z daną osobą. Wynika to z faktu, że istotą niektórych stosunków prawnych, jest to, aby wynikające z nich świadczenia wykonano na rzecz wyłącznie konkretnej osoby. Do takich praw należą m.in. prawo do renty czy prawo do alimentów. Ciężko wyobrazić sobie, aby np. żona, której przysługują alimenty od męża, mogła za pewną określoną kwotę, w drodze cesji pozbyć się przysługującego jej prawa. Zawarta umowa cesji, która sprzeciwiałaby się właściwości zobowiązania jest z mocy prawa nieważna.
Jeśli nie dotyczą Cię żadne ograniczenia - ani ustawowe, ani umowne, ani wynikające z właściwości zobowiązania - to świetnie. Nie będą one dotyczyły znacznej większości przedsiębiorców. Możesz więc rozważyć sprzedaż długu. Warto jednak, abyś wiedział, w którym momencie powinieneś to zrobić.
Kiedy najlepiej sprzedać wierzytelność?
Zasadniczo nie istnieją ograniczenia w tym zakresie... ale czym starsza będzie Twoja wierzytelność, tym mniejsze będą szanse na jej sprzedaż. Z reguły nikt nie jest zainteresowany zakupem mocno przeterminowanych wierzytelności, ponieważ są one znacznie trudniejsze do wyegzekwowania. Jeśli jednak już ktoś zdecyduje się na ich zakup, z reguły proponuje nieracjonalnie niską cenę.
Jeśli rozważasz możliwość wystawienia przysługującej Ci wierzytelności na sprzedaż - nie zwlekaj. Jeśli zrobisz to odpowiednio wcześnie, zwiększysz swoje szanse nie tylko na samą sprzedaż, ale również na uzyskanie sprawiedliwej zapłaty.
Jak wybrać giełdę wierzytelności? 5 rzeczy, na które powinieneś zwrócić uwagę
Wiesz już, jakich wierzytelności sprzedać nie możesz. Jeśli jednak żaden z tych przypadków Cię nie dotyczy... czas dowiedzieć się, gdzie możesz sprzedać przysługujące Ci wierzytelności w sposób pewny i bezpieczny. Przy wyborze giełdy wierzytelności, powinieneś wziąć pod uwagę kilka czynników:
- Pozycję giełdy w wyszukiwarce Google.
- Sprawdź, czy rejestrując się na danej giełdzie, zostaną za Ciebie wyliczone np. odsetki i koszty windykacji, które zwiększają wartość długu wystawionego na sprzedaż.
- Renomę firmy, która oferuje możliwość wystawienia długu na sprzedaż.
- Opinie innych użytkowników.
Vindicat.pl - bezpieczna giełda wierzytelności... i dużo więcej
Vindicat.pl to system do monitoringu wierzytelności oraz samodzielnej windykacji online. Stanowi pierwszą pomoc dla wszystkich przedsiębiorców, którzy zmagają się z nierzetelnymi kontrahentami. Jedną z możliwości które oferuje korzystanie z zaufanej i profesjonalnej giełdy długów.
Przedsiębiorcy zarejestrowani w systemie Vindicat.pl mogą wystawiać wierzytelności na wysoko pozycjonowanej i renomowanej giełdzie długów. Giełda jest bezpieczna i skuteczna. Większość czynności niezbędnych w procesie windykacji, za przedsiębiorców wykonuje system Vindicat.pl... a użytkownik musi jedynie wykonać kilka kliknięć.
System Vindicat.pl to rozwiązanie pewne, bezpieczne i kompleksowe. Umożliwia regularne monitorowanie należności i podejmowanie skutecznych działań windykacyjnych. Użytkownicy systemu Vindicat.pl mają dostęp do dokumentów i pism niezbędnych w trakcie windykacji. Każde z nich jest spersonalizowane i gotowe do użycia. Z systemu można pobrać m.in. pozwy, e-pozwy, wezwania do zapłaty i dokumenty niezbędne na etapie egzekucyjnym. Warto założyć darmowe konto, nawet jeśli nie planujesz wystawiać wierzytelności na sprzedaż.
Vindicat.pl to znacznie więcej niż giełda długów - to jedyne tak kompleksowe narzędzie, przy pomocy którego wreszcie uporasz się z problemem nierzetelnych kontrahentów.
Ściągam dług i odzyskuję pieniądze w Polsce! Dowiedz się jak!
Sprzedaż wierzytelności to jedna z opcji, ale pamiętaj, aby zawsze rozpoczynać windykację odpowiednio wcześnie
Sprzedaż wierzytelności może być dobrym rozwiązaniem, jeśli Twoja wierzytelność jest stosunkowo nowa. Tylko wówczas masz szansę otrzymania za nią racjonalnej ceny. Jeśli znajdziesz już nabywcę i pozbędziesz się kłopotliwego dłużnika... pamiętaj, że nie jest to długoterminowe rozwiązanie. Aby uniknąć takich problemów w przyszłości, zawsze rozpoczynaj windykację odpowiednio wcześnie i prowadź ją w sposób profesjonalny. Istnieją spore szanse, że uda Ci się nakłonić dłużnika do dobrowolnej spłaty zobowiązania i tym samym oszczędzisz swój czas i nerwy. Pomoże Ci w tym system do monitoringu wierzytelności oraz samodzielnej windykacji online. Vindicat.pl. Nie czekaj, zarejestruj się w systemie i wybierz najkorzystniejszą ofertę dla Twojej firmy!
FAQ:
- Jakie są szanse na sprzedaż długu? Czym wierzytelność „młodsza” - tym większe. Nie da się odpowiedzieć na to pytanie w sposób jednoznaczny. Wszystko zależy od wieku i właściwości długu.
- Za ile można sprzedać wierzytelność? Wycena wierzytelności przez firmę lub, która chce ją kupić, musi być racjonalna. Oczywiste jest, że taka firma lub osoba chce na tym interesie zarobić. Jeśli jakaś firma obiecuje nam, że odkupi wierzytelność, np. za 90% jej wartości, należy być ostrożnym... i raczej szukać innego nabywcy.
- Kto skupuje wierzytelności? Zakupem wierzytelności mogą być zainteresowani np. dłużnicy naszego kontrahenta (kupują je w celu potrącenia). Czasami kupują je również inwestorzy indywidualni w celach inwestycyjnych. W większości długi skupują jednak profesjonalne firmy, które później dochodzą ich we własnym zakresie.
- Czy giełdy długów są bezpieczne? Te wysoko pozycjonowane oraz cieszące się dobrą opinią użytkowników, np. Giełgda długów Vindicat.pl - tak.
- Czy trzeba informować dłużnika o sprzedaży długu? Tak. Musi to zrobić zbywca wierzytelności, tzw. cedent. Dłużnik musi wiedzieć do czyich rąk ma spłacać zobowiązanie.
- Co jeśli zbywca nie poinformuje dłużnika o sprzedaży? W takich sytuacjach obowiązek przechodzi na nabywcę wierzytelności. Jeśli dłużnik spełni już świadczenie, nabywca wierzytelności będzie musiał wykazać, że mimo braku informacji, dłużnik wiedział o cesji.
- Co powinna zawierać umowa cesji? Oprócz takich oczywistości jak oznaczenie stron, data, itp. warto, aby umowa cesji szczegółowo opisywała wierzytelność. Powinna precyzować też z jakiego stosunku prawnego wynika.
tags: #wystaw #wierzytelnosc #do #sprzedazy