Komornik Skarbowy a Komornik Sądowy: Kluczowe Różnice i Zakres Działań
Komornik skarbowy (zwany również poborcą skarbowym lub egzekutorem) zajmuje jedno z głównych stanowisk koordynujących w Urzędzie Skarbowym. Jest on kierownikiem Działu Egzekucyjnego, a jego naczelnym zadaniem jest ściąganie zaległych należności pieniężnych na rzecz skarbu państwa. Podmiotem, wobec którego komornik skarbowy ma prawo zastosować procedurę egzekucji administracyjnej, jest osoba, która nie wywiązuje się z zobowiązań pieniężnych zaciągniętych wobec instytucji podległych administracji państwowej.
Szczegółowe wytyczne pracy poborcy skarbowego określone zostały w Ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. Egzekutor ma prawo ścigać dłużników, którzy nie wywiązali się z opłacenia m.in.: podatku dochodowego od osób fizycznych lub prawnych, podatku od nieruchomości, podatku od towarów i usług, lub podatku rolnego. Co więcej, komornik skarbowy działa na podstawie wydanego przez wierzyciela tytułu wykonawczego, co oznacza, że w pierwszym etapie nie jest konieczna decyzja sądu.
Najprostszym i najczęściej stosowanym sposobem egzekwowania należności przez komornika skarbowego jest pobranie gotówki. Zdarza się także tak, że poborca jest zmuszony zająć wynagrodzenie za pracę dłużnika. Ma on do tego prawo, o ile owa pensja przekracza minimalne wynagrodzenie, kwota ta bowiem jest prawnie wolna od potrąceń. Kolejną opcją egzekwowania należności jest zajęcie świadczenia z ZUS. Poborca skarbowy pobiera zwykle ok. 30 proc. Komornicy skarbowi praktykują także zajęcie rachunku bankowego dłużnika lub jego wierzytelności z tytułu zwrotu nadpłat podatku dochodowego. W takich przypadkach poborca musi udać się do domu dłużnika celem dokładnego ustalenia jego sytuacji majątkowej.
Gdy żadne próby podjęcia się egzekucji administracyjnej nie odniosą skutku, dochodzi do zbiegu egzekucji skarbowej i sądowej. Komornik sądowy i poborca skarbowy to określenia na dwa całkowicie odrębne stanowiska. Różni je od siebie nie tylko zakres obowiązków i działań, lecz przede wszystkim - podstawa prawna, która określa zakres ich praw i obowiązków.
Podstawy Prawne i Zakres Działań
Komornicy sądowi działają na mocy Ustawy z dnia 29. sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji. Komorników skarbowych dotyczy natomiast Ustawa z dnia 17. czerwca 1996 r. Egzekutorzy zajmują się sprawami dotyczącymi zaległych należności pieniężnych względem instytucji podległych administracji państwowej. Zakres działań komornika sądowego nie dotyczy zaś należności obciążających skarb państwa.
Komornik skarbowy podejmuje działania w przypadku zaległości podatkowych z tytułu podatków i opłat lokalnych. Jest do tego upoważniony indywidualnie przez prezydenta (burmistrza, wójta). Choć może być to również poborca urzędu skarbowego, jeżeli ktoś zalega np. z opłatami. Komornik skarbowy jest upoważniony do wykonywania czynności mających na celu odzyskanie od dłużnika należności na rzecz skarbu państwa. Komornik skarbowy działa na podstawie wydanego przez wierzyciela tytułu wykonawczego.
Ustawodawca w sposób jednoznaczny określił różnicę między sposobem działania komornika skarbowego a komornika sądowego. Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji opisuje zakres czynności i obowiązków komornika skarbowego. Prawa komornika sądowego określa z kolei ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji. Rolą poborcy skarbowego jest zajmowanie się sprawami dotyczącymi długów na rzecz administracji państwowej. Komornicy sądowi poprzez egzekucję ściągają należności cywilne i są niezależną instytucją, działają bowiem jako funkcjonariusz publiczny, a nie jako urzędnik państwowy.
Różnice w Statusie i Wynagrodzeniu
Oba stanowiska komorników znacznie różnią się też w kwestii zarobków i formalnych wytycznych pracy. Tak na przykład na mocy ustawy z 1997 roku komornicy sądowi stali się niezależnymi finansowo przedsiębiorcami. Nie podlegają sądom rejonowym i przenieśli się do prywatnych kancelarii. Tak więc, jeśli komornik sądowy chce zarabiać więcej - może pracować więcej. Jego aktywnością, jako właściciela firmy, nikt nie ma prawa sterować.
Komornicy skarbowi są pod tym względem w znacznie gorszej sytuacji. Pełnią oni rolę funkcjonariuszy administracji państwowej, a więc są urzędnikami na etacie. Pensja poborców skarbowych nie zależy od ilości wykonywanej pracy, a jest podporządkowana rządowym wytycznym, które zawarte zostały w akcie zatytułowanym: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29. stycznia 2016 r. w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej.
Wspomniane wcześniej Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów nakłada na komorników skarbowych konieczność posiadania wykształcenia wyższego. Komornik skarbowy, jako urzędnik pracujący na etacie, ma dochody z góry określone poprzez rządowe wytyczne. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 2016 r. ustala, że na stanowisku poborcy podatkowego obowiązuje mnożnik kwoty bazowej w wysokości od 1,0 do 4,2.
Komornik Sądowy: Funkcje i Obowiązki
Komornik sądowy jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym. Podczas wykonywania swoich czynności komornik sądowy podlega dosyć dużej ochronie prawnej. Jest to ochrona, która daje komornikowi status na równi z policjantem, sędzią, notariuszem czy urzędnikiem państwowym i samorządowym. Za znieważenie komornika sądowego w czasie wykonywania przez niego obowiązków albo za naruszenie jego nietykalności grożą surowe kary, w tym włącznie z karą pozbawienia wolności do 1 roku.
Nie oznacza to jednak, że komornik sądowy może robić z dłużnikiem egzekwowanym co mu się podoba. Absolutnie nie. Jak wskazuje nam ustawa, komornik sądowy podlega nadzorowi odpowiedzialnemu sądu oraz prezesa sądu rejonowego, przy którym działa. Oznacza to, że za błędy komornika odpowiedzialność ponieść może nie tylko on sam, ale również prezes właściwego sądu rejonowego, a za nim Skarb Państwa.
Każdy, kogo prawa zostały pogwałcone przez komornika sądowego w trakcie wykonywania obowiązków służbowych może złożyć odpowiednią skargę w trybie nadzoru. Rozpoznaje ją właśnie prezes właściwego sądu rejonowego. Jest on władny nie tylko wezwać komornika do wyjaśnień, ale nawet zmienić decyzję komornika i cofnąć dokonane czynności.
Bardzo wiele osób myli komornika sądowego z pracownikiem firmy windykacyjnej czy banku. Po raz kolejny uczulamy i przypominamy, że takie osoby są jedynie pracownikami prywatnych instytucji. Mogą one jedynie prosić o zapłatę zadłużenia. Modelową sytuacją, w której pojawia się komornik to taka, kiedy osoba zadłużona została uprzednio pozwana do sądu i odebrała nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, nakazowym albo EPU, a następnie nie odwołała się od takiego orzeczenia sądu w terminie 2 tygodni.
Zdarza się jednak i tak, że o całej sprawie sądowej osoba pozwana do sądu dowiaduje się dopiero z pierwszej czynności komornika albo z pisma od komornika, np. zawiadomienie o wszczęciu egzekucji. W takiej sytuacji osoba taka może podjąć stosowne kroki w celu uchylenia tytułu wykonawczego i umorzenia egzekucji komorniczej.
Jak zatrzymać KOMORNIKA? Sprawdź 4 SKUTECZNE kroki!
Metody Egzekucji Stosowane przez Komorników
Komornik sądowy ma możliwość wyboru spośród wielu sposobów egzekucji. Egzekucja pośrednia to taka, w której komornik sądowy dokonuje czynności egzekucyjnych bez żadnego fizycznego kontaktu z dłużnikiem. Kiedy mamy do czynienia z taką formą egzekucji? Najczęściej kiedy dochodzi do egzekucji z wynagrodzenia za pracę, rachunku bankowego, renty czy emerytury. W takich sytuacjach komornik dokonuje zajęcia wierzytelności u pracodawcy, organu rentowego, banku lub SKOK.
Egzekucja bezpośrednia natomiast jest wówczas, kiedy komornik sądowy nawiązuje bezpośredni kontakt z dłużnikiem. Kiedy następuje taka sytuacja? Zazwyczaj podczas egzekucji z ruchomości (np. samochód) albo nieruchomości (lokal mieszkalny, grunty rolne, działki budowlane). Wynagrodzenie komornika za czynności jest zróżnicowane. Uzależnione jest od wielu czynników, jak chociażby forma czynności czy sposób zakończenia egzekucji.
Co najważniejsze jednak, pobierane przez komornika sądowego w trakcie egzekucji opłaty egzekucyjne nie stanowią jego wynagrodzenia. Pobierane opłaty egzekucyjne stanowią dochód Skarbu Państwa! Komornik sądowy pobiera jedynie prowizję z tych opłat w wysokości od 60% do nawet 99%. Aktualnie komornik sądowy nie może już swobodnie obniżać kwot tytułem opłat egzekucyjnych. Komornik sądowy zarabia więc tyle, na ile jest skuteczny.
Komornik skarbowy celem odzyskania wierzytelności kontaktuje się bezpośrednio z pracodawcą osoby zadłużonej. Ostatnim krokiem jest egzekucja ruchomości lub nieruchomości. W takim przypadku sporządzona zostaje wycena przedmiotów, które przejął komornik skarbowy. Licytacje ściągniętych dóbr organizowane są przez Urzędy Skarbowe. Ogłoszenia można znaleźć w internecie na stronie Izby Administracji Skarbowej.
Zbieg Egzekucji i Bezskuteczność Postępowania
Zbieg egzekucji polega na prowadzeniu czynności egzekucyjnych zarówno przez komornika skarbowego, jak i sądowego. Komornik, który jako pierwszy dokona egzekucji, ma pierwszeństwo w odzyskaniu należności. Zdarza się, że termin zajęcia jest niemożliwy do określenia. Wówczas pracodawca dokonuje wypłaty, która ma pokryć dług większy co do wartości.
Co robi komornik, gdy nie ma z czego ściągnąć długu? W tej sytuacji dochodzi do umorzenia postępowania komorniczego. Przed wydaniem postanowienia o umorzeniu na mocy art. 827 KPC powinno dojść do wysłuchania zarówno wierzyciela, jak i dłużnika. W tej sytuacji termin wysłuchanie oznacza skierowanie do obu stron pisma informującego o okolicznościach sprawy. Od momentu otrzymania pisma wierzyciel - zgodnie z prawem - ma 7 dni na złożenie zażalenia. Może wtedy złożyć wniosek o poprowadzenie egzekucji w inny sposób. Podstawą do tego może być np. podejrzenie, że dłużnik posiada niezarejestrowany (nieoficjalny) majątek, który można zająć.
Specjaliści KRUK w przypadku umorzenia egzekucji po upływie sześciu miesięcy kierują sprawę ponownie do komornika. Może się bowiem okazać, że w międzyczasie sytuacja dłużnika się zmieniła i dochodzenie roszczeń jest możliwe. Bazują na przekonaniu, że to, co może mi zrobić komornik, jak nic nie mam, to “niewiele”. Egzekucja długu przez komornika może być wznawiana nieograniczoną ilość razy, z wyjątkiem sytuacji, w której dojdzie do przedawnienia długu. W praktyce rzadko dochodzi do takiej sytuacji.
| Cecha | Komornik Skarbowy | Komornik Sądowy |
|---|---|---|
| Podstawa prawna | Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji | Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji |
| Zakres działania | Należności na rzecz Skarbu Państwa (podatki, opłaty) | Należności cywilne (długi, alimenty, odszkodowania) |
| Status zawodowy | Urzędnik administracji państwowej (na etacie) | Funkcjonariusz publiczny, przedsiębiorca |
| Wynagrodzenie | Określone przez Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów, zależne od mnożnika | Zależne od skuteczności, prowizja od pobranych opłat egzekucyjnych |
| Nadzór | Bezpośredni nadzór administracyjny | Nadzór sądu rejonowego i prezesa sądu rejonowego |
Ukrywanie majątku przed komornikiem (sprzedaż lub przekazanie nieruchomości i ruchomości, niszczenie ich, praca na czarno) to działania, które są karalne. Nie będzie to jednoznaczne z umorzeniem długu. Każde takie działanie przerywa bieg przedawnienia, a więc okres 6 lat zaczyna się liczyć od nowa.
tags: #co #moze #komornik #skarbowy #a #co